Το Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπο με αυξανόμενη πίεση στην πετρελαϊκή του βιομηχανία, καθώς ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός γύρω από το Στενό του Ορμούζ έχει περιορίσει δραστικά τις εξαγωγές του.
Τα δεξαμενόπλοια δυσκολεύονται να φύγουν από την περιοχή, οι αποθηκευτικοί χώροι γεμίζουν γρήγορα και η Τεχεράνη έχει αρχίσει να μειώνει την παραγωγή πετρελαίου, προσπαθώντας να κερδίσει χρόνο και να αντέξει την οικονομική πίεση.
Σύμφωνα με το Bloomberg, οι εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου έχουν υποχωρήσει τις τελευταίες εβδομάδες, ενώ η αποθήκευση γίνεται όλο και πιο δύσκολη.
Ανώτερος Ιρανός αξιωματούχος ανέφερε στο μέσο, ότι η χώρα έχει ήδη ξεκινήσει περιορισμούς στην παραγωγή, ώστε να μη γεμίσουν πλήρως οι δεξαμενές και να αποφευχθούν μεγαλύτερα προβλήματα στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις.
Η Ουάσινγκτον προσπαθεί να χτυπήσει τη βασική πηγή εσόδων της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Ο αποκλεισμός στοχεύει να περιορίσει τις πωλήσεις πετρελαίου και να αυξήσει την πίεση στην Τεχεράνη, την ώρα που οι διαπραγματεύσεις για το Στενό του Ορμούζ παραμένουν μπλοκαρισμένες.
Ωστόσο, το Ιράν φαίνεται να αξιοποιεί την εμπειρία δεκαετιών από κυρώσεις, πολέμους και προηγούμενες διακοπές παραγωγής.
Ο Χαμίντ Χοσεϊνί, εκπρόσωπος της Ένωσης Εξαγωγέων Πετρελαίου, Αερίου και Πετροχημικών Προϊόντων του Ιράν, δήλωσε στο Bloomberg ότι η χώρα διαθέτει την τεχνογνωσία για να διαχειριστεί την κατάσταση. «Έχουμε αρκετή εμπειρία και τεχνογνωσία», είπε χαρακτηριστικά. «Δεν ανησυχούμε».
Το βασικό ερώτημα είναι πόσο μπορεί να αντέξει αυτή η στρατηγική. Η παραγωγή πετρελαίου δεν μπορεί να σταματήσει απότομα χωρίς κίνδυνο.
Αν τα πηγάδια κλείσουν με λάθος τρόπο, μπορεί να προκληθούν ζημιές στα κοιτάσματα και να γίνει πιο δύσκολη ή πιο ακριβή η επανεκκίνηση της παραγωγής. Γι’ αυτό, σύμφωνα με Ιρανούς αξιωματούχους, η Τεχεράνη επιλέγει προσεκτικά ποια πηγάδια θα περιορίσει.
«Ξέρουμε σε ποια πηγάδια πρέπει να το κάνουμε, ώστε να μη δημιουργηθεί ζημιά και να μπορέσουμε να επανεκκινήσουμε γρήγορα», ανέφερε ο Χοσεϊνί, σύμφωνα με το Bloomberg.
Ο αποκλεισμός των ΗΠΑ μπλοκάρει τις ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου
Ο αμερικανικός αποκλεισμός έχει αλλάξει τα δεδομένα σε σχέση με τις προηγούμενες περιόδους κυρώσεων.
Στο παρελθόν, το Ιράν μπορούσε να πουλά πετρέλαιο στην Κίνα μέσω του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», δηλαδή δεξαμενόπλοιων που λειτουργούσαν εκτός αυστηρής διεθνούς παρακολούθησης.
Τώρα όμως, η φυσική παρουσία αμερικανικών ναυτικών δυνάμεων κοντά στο Στενό του Ορμούζ έχει εγκλωβίσει δεκάδες εκατομμύρια βαρέλια στη θάλασσα.
Το ABC μετέδωσε ότι, μετά την έναρξη του αμερικανικού αποκλεισμού στις 13 Απριλίου, κανένα επιβεβαιωμένο ιρανικό δεξαμενόπλοιο με πετρέλαιο δεν κατάφερε να βγει από τη ζώνη αποκλεισμού.
Ο Χομαγιούν Φαλακσαχί, επικεφαλής ανάλυσης αργού πετρελαίου στην Kpler, δήλωσε στο ίδιο μέσο, ότι «κανένα επιβεβαιωμένο δεξαμενόπλοιο δεν έχει εξέλθει από τη ζώνη του αμερικανικού αποκλεισμού».
Πριν από τον αποκλεισμό, το Ιράν είχε αυξήσει τις εξαγωγές του. Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που επικαλείται το ABC, οι ιρανικές εξαγωγές έφτασαν τον Μάρτιο τα 1,85 εκατ. βαρέλια την ημέρα, πάνω από τον προηγούμενο μέσο όρο. Μετά τον αποκλεισμό, οι φορτώσεις υποχώρησαν απότομα, στα 567.000 βαρέλια την ημέρα.
Στο όριο οι πετρελαϊκές αποθήκες του Ιράν στο Χαργκ
Η πίεση φαίνεται κυρίως στο νησί Χαργκ, το βασικό κέντρο εξαγωγής ιρανικού πετρελαίου. Από εκεί περνά περίπου το 90% των εξαγωγών αργού της χώρας.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, υποστήριξε ότι οι εγκαταστάσεις στο Χαργκ πλησιάζουν στο όριο αποθήκευσης και ότι αυτό μπορεί να κοστίσει στο Ιράν περίπου 170 εκατ. δολάρια την ημέρα σε χαμένα έσοδα.
Αναλυτές, πάντως, προειδοποιούν ότι η αμερικανική εκτίμηση μπορεί να είναι υπερβολικά αισιόδοξη για την Ουάσινγκτον.
Ο Άλι Βαέζ, αναλυτής του International Crisis Group, δήλωσε στο ABC ότι η ιδέα πως η αποθηκευτική ικανότητα του Ιράν θα «εκραγεί» σύντομα είναι περισσότερο ευσεβής πόθος.
«Αναμφίβολα, ο αποκλεισμός πονάει τους Ιρανούς, αλλά πρέπει να θυμόμαστε ότι πρόκειται για μια πολύ ανθεκτική οικονομία, η οποία ζει υπό κυρώσεις εδώ και πολλά χρόνια», ανέφερε.
Πλωτές αποθήκες επιστρατεύει το Ιράν για το πετρέλαιό του
Το Ιράν προσπαθεί να αντιμετωπίσει την πίεση χρησιμοποιώντας όχι μόνο χερσαίες δεξαμενές, αλλά και πλοία ως πλωτές αποθήκες.
Σύμφωνα με το Bloomberg, τα δεξαμενόπλοια με ιστορικό μεταφοράς ιρανικού πετρελαίου βρίσκονται συγκεντρωμένα στον Περσικό Κόλπο και στον Κόλπο του Ομάν. Η Kpler εκτιμά ότι 18 τέτοια πλοία μπορούν να χωρέσουν έως και 35 εκατ. βαρέλια αργού.
Το ABC αναφέρει ότι το Ιράν χρησιμοποιεί ακόμη και παλαιά ή «σκοτεινά» πλοία, που συχνά κλείνουν τους πομπούς εντοπισμού τους.
Αυτά τα δεξαμενόπλοια μπορούν να λειτουργήσουν προσωρινά ως αποθήκες, όμως η λύση αυτή έχει περιορισμούς. Παλαιά πλοία αυξάνουν τον κίνδυνο διαρροών, ατυχημάτων ή ακόμη και επιθέσεων, εάν η σύγκρουση κλιμακωθεί ξανά.
Οι αγορές ενέργειας μετρούν το κόστος της κρίσης στο Ορμούζ
Η κατάσταση έχει επηρεάσει έντονα και τις διεθνείς τιμές ενέργειας. Σύμφωνα με το BBC, οι τιμές του πετρελαίου έφτασαν στο υψηλότερο επίπεδο από το 2022, μετά από αναφορές ότι ο αμερικανικός στρατός ετοιμάζει νέα σχέδια για πιθανή δράση κατά του Ιράν.
Το Brent ανέβηκε προσωρινά πάνω από τα 126 δολάρια το βαρέλι, πριν υποχωρήσει ξανά. Οι αυξήσεις στις τιμές του πετρελαίου έχουν αρχίσει να περνούν και στους καταναλωτές
Η πίεση δεν περιορίζεται μόνο στα καύσιμα. Η βρετανική κυβέρνηση έχει προειδοποιήσει ότι η κρίση μπορεί να αυξήσει τις τιμές στην ενέργεια, στα τρόφιμα και στα αεροπορικά εισιτήρια.
Παράλληλα, το CNN επισημαίνει ότι οι τιμές του πετρελαίου, αν και υψηλές, δεν έχουν αυξηθεί όσο περίμεναν πολλοί αναλυτές, παρά τη μεγαλύτερη διαταραχή στην παγκόσμια προσφορά.
Η εξήγηση βρίσκεται εν μέρει στα αποθέματα που υπήρχαν πριν από τον πόλεμο, στη μείωση της ζήτησης και στην προσδοκία των αγορών ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα προσπαθήσει να τερματίσει γρήγορα τη σύγκρουση.
Σε δοκιμασία αντοχής Ουάσινγκτον και Τεχεράνη
Η Al Jazeera μετέδωσε ότι, αν ο αποκλεισμός συνεχιστεί, το Ιράν μπορεί να αναγκαστεί να μειώσει σταδιακά την παραγωγή.
Η Μουγιού Σου, αναλύτρια αργού πετρελαίου στην Kpler, δήλωσε στο ίδιο μέσο, ότι υπάρχει ακόμη διαθέσιμη αποθηκευτική ικανότητα στην ξηρά για περίπου 20 ημέρες παραγωγής, αλλά οι περικοπές μπορεί να επιταχυνθούν μέσα στον Μάιο.
Ο αναλυτής Αντουάν Χαλφ, σε ανάλυσή του που επικαλείται η Al Jazeera, εκτίμησε ότι το Ιράν μπορεί να επιλέξει να μειώσει την παραγωγή πιο επιθετικά, όχι επειδή είναι άμεσα αναγκασμένο, αλλά για να κρατήσει διαθέσιμο χώρο αποθήκευσης και να μπορέσει να επανεκκινήσει πιο ομαλά όταν χαλαρώσει ο αποκλεισμός.
Η Τεχεράνη εξετάζει επίσης εναλλακτικές διαδρομές μέσω ξηράς. Ιρανοί αξιωματούχοι και αναλυτές αναφέρουν ότι μπορεί να χρησιμοποιηθούν οδοί προς την Τουρκία, το Πακιστάν, το Αφγανιστάν, το Ιράκ, τον Καύκασο και την Κασπία Θάλασσα. Ωστόσο, αυτές οι διαδρομές δεν μπορούν να αντικαταστήσουν πλήρως τις θαλάσσιες εξαγωγές μέσω του Ορμούζ.
Το αποτέλεσμα είναι ένα παιχνίδι αντοχής ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και την Τεχεράνη. Οι ΗΠΑ πιστεύουν ότι ο αποκλεισμός θα αυξήσει αρκετά την οικονομική πίεση ώστε το Ιράν να επιστρέψει στις διαπραγματεύσεις.
Το Ιράν, από την άλλη, φαίνεται να πιστεύει ότι μπορεί να αντέξει περισσότερο από όσο αντέχουν οι ΗΠΑ τις υψηλές τιμές ενέργειας και το πολιτικό κόστος.
Ο Άλι Βαέζ επισήμανε στο ABC ότι «οι Ιρανοί πιστεύουν ότι έχουν μεγαλύτερη αντοχή από την άλλη πλευρά και, φυσικά, οι Ηνωμένες Πολιτείες πιστεύουν ακριβώς το αντίθετο».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
