Το λίθιο εξελίσσεται σε ένα από τα πιο κρίσιμα μέταλλα της παγκόσμιας οικονομίας, καθώς βρίσκεται στον πυρήνα της μετάβασης προς την ηλεκτροκίνηση και την αποθήκευση ενέργειας.
Οι χώρες που διαθέτουν μεγάλα αποθέματα ή ισχυρή παραγωγή αποκτούν πλέον στρατηγικό πλεονέκτημα, καθώς η ζήτηση για μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων, ηλεκτρονικών συσκευών και δικτύων αποθήκευσης αυξάνεται ραγδαία.
Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα μπαίνει διακριτικά στον χάρτη των ερευνών, αναζητώντας τον δικό της ρόλο στον «λευκό χρυσό» της ηλεκτροκίνησης.
Σύμφωνα με το World Economic Forum, το λίθιο αποκαλείται συχνά «λευκός χρυσός» της ηλεκτροκίνησης, επειδή αποτελεί βασικό υλικό στις μπαταρίες ιόντων λιθίου.
Το ίδιο μέσο αναφέρει ότι η ζήτηση αναμένεται να φτάσει το 1,5 εκατ. τόνους ισοδύναμου ανθρακικού λιθίου έως το 2025 και να ξεπεράσει τα 3 εκατ. τόνους έως το 2030.
Η σημασία του μετάλλου επιβεβαιώνεται και από τα στοιχεία της καναδικής κυβέρνησης. Σύμφωνα με το Natural Resources Canada, το 87% της παγκόσμιας ζήτησης λιθίου το 2024 αφορούσε επαναφορτιζόμενες μπαταρίες για ηλεκτρονικές συσκευές, ηλεκτρικά οχήματα και αποθήκευση ενέργειας. Γι’ αυτό και ο Καναδάς έχει χαρακτηρίσει το λίθιο ως κρίσιμο ορυκτό για την ενεργειακή μετάβαση.
Χιλή: Στην κορυφή των αποθεμάτων λιθίου παγκοσμίως
Η Χιλή διαθέτει τα μεγαλύτερα επιβεβαιωμένα αποθέματα λιθίου στον κόσμο. Σύμφωνα με το Natural Resources Canada, τα αποθέματά της προσεγγίζουν τους 9,3 εκατ. τόνους, δηλαδή περίπου το 30,8% του παγκόσμιου συνόλου.
Η χώρα ανήκει στο λεγόμενο «Τρίγωνο του Λιθίου», μαζί με την Αργεντινή και τη Βολιβία, και βασίζει μεγάλο μέρος της παραγωγής της στις αλυκές της ερήμου Ατακάμα.
Αυστραλία: Παγκόσμια πρωταγωνίστρια στην παραγωγή λιθίου
Η Αυστραλία, αν και έχει μικρότερα αποθέματα από τη Χιλή, είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός λιθίου στον κόσμο. Σύμφωνα με το Natural Resources Canada, το 2024 παρήγαγε 88.000 τόνους, καλύπτοντας το 37,1% της παγκόσμιας παραγωγής.
Σε αντίθεση με τη Χιλή, όπου το λίθιο προέρχεται κυρίως από αλμυρά νερά, η Αυστραλία εξορύσσει λίθιο κυρίως από σκληρά πετρώματα, όπως το σποδουμένιο. Το World Economic Forum σημειώνει ότι η Αυστραλία παρήγαγε πάνω από το μισό λίθιο του κόσμου το 2021.
Αργεντινή: Αναδυόμενη δύναμη με ισχυρά αποθέματα και επενδύσεις
Η Αργεντινή είναι επίσης μία από τις πιο σημαντικές χώρες στην αγορά λιθίου. Σύμφωνα με το World Population Review, διαθέτει από τα μεγαλύτερα αποθέματα στον κόσμο, κυρίως σε αλυκές όπως το Salar del Hombre Muerto.
Το Natural Resources Canada την κατατάσσει τρίτη σε αποθέματα για το 2024, με 4 εκατ. τόνους. Η χώρα προσελκύει μεγάλες επενδύσεις, καθώς διαθέτει πολλά έργα παραγωγής και ανάπτυξης, ενώ θεωρείται πιο φιλική προς τους επενδυτές από τη Βολιβία.
Κίνα: Κυριαρχία στην επεξεργασία και τις μπαταρίες λιθίου
Η Κίνα έχει διπλό ρόλο στην αγορά. Από τη μία διαθέτει σημαντικά αποθέματα, περίπου 3 εκατ. τόνους σύμφωνα με το Natural Resources Canada, και από την άλλη κυριαρχεί στην επεξεργασία του λιθίου και στην παραγωγή μπαταριών.
Το World Economic Forum αναφέρει ότι η Κίνα φιλοξενεί περίπου το 60% της παγκόσμιας δυναμικότητας διύλισης λιθίου για μπαταρίες. Αυτό της δίνει τεράστια επιρροή στην αλυσίδα εφοδιασμού, ακόμη κι αν δεν είναι η πρώτη χώρα σε εξόρυξη.
ΗΠΑ: Μεγάλα αποθέματα, αλλά περιορισμένη παραγωγή
Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν μεγάλα αποθέματα και ακόμη μεγαλύτερους πόρους λιθίου, όμως η παραγωγή τους παραμένει περιορισμένη.
Σύμφωνα με το World Population Review, τα αμερικανικά αποθέματα εκτιμώνται στα 1,8 εκατ. τόνους, ενώ νεότερες εκτιμήσεις για τον σχηματισμό Smackover στο Άρκανσο δείχνουν ότι μπορεί να υπάρχουν πολύ μεγαλύτερες ποσότητες.
Το Insider Monkey αναφέρει ότι οι ΗΠΑ έχουν μόνο μία ενεργή παραγωγική μονάδα λιθίου, στη Νεβάδα, κάτι που εξηγεί γιατί εξακολουθούν να εξαρτώνται από εισαγωγές.
Καναδάς: Νέα δυναμική στην παραγωγή και ανακύκλωση λιθίου
Ο Καναδάς ανεβαίνει σταδιακά στον χάρτη του λιθίου. Σύμφωνα με το Natural Resources Canada, το 2024 παρήγαγε 5.983 τόνους λιθίου από δύο ορυχεία στη Μανιτόμπα και το Κεμπέκ.
Η χώρα διαθέτει αποθέματα περίπου 1,3 εκατ. τόνων και σημαντικούς πόρους τόσο σε σκληρά πετρώματα όσο και σε άλμες από πεδία πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Παράλληλα, ο Καναδάς επενδύει και στην ανακύκλωση μπαταριών, καθώς θέλει να ενισχύσει την εγχώρια αλυσίδα παραγωγής.
Βολιβία: Τεράστιοι πόροι, αλλά χαμηλή παραγωγή
Η Βολιβία είναι η μεγάλη ιδιαιτερότητα της αγοράς. Σύμφωνα με το World Population Review, διαθέτει τους μεγαλύτερους πόρους λιθίου στον κόσμο, περίπου 23 εκατ. τόνους, κυρίως κάτω από το Salar de Uyuni.
Ωστόσο, η παραγωγή της παραμένει πολύ χαμηλή και αντιστοιχεί σε λιγότερο από το 1% της παγκόσμιας παραγωγής. Το Insider Monkey σημειώνει ότι, παρά τον τεράστιο πλούτο της, η χώρα δεν έχει καταφέρει ακόμη να τον μετατρέψει σε μεγάλη βιομηχανική παραγωγή.
Ζιμπάμπουε: Η νέα αφρικανική δύναμη στην παραγωγή λιθίου
Η Ζιμπάμπουε έχει εξελιχθεί σε σημαντικό παραγωγό στην Αφρική. Σύμφωνα με το Natural Resources Canada, το 2024 παρήγαγε 22.000 τόνους, ποσότητα που αντιστοιχεί στο 9,3% της παγκόσμιας παραγωγής.
Τα αποθέματά της υπολογίζονται σε 480.000 τόνους. Η άνοδός της δείχνει ότι η αγορά λιθίου δεν περιορίζεται πλέον μόνο στη Νότια Αμερική, την Αυστραλία και την Κίνα.
Από τη Βραζιλία στην Ευρώπη: Οι νέοι παίκτες στο λίθιο
Η Βραζιλία διαθέτει μικρότερα αποθέματα, αλλά αυξάνει την παραγωγική της παρουσία. Σύμφωνα με το Natural Resources Canada, παρήγαγε 10.000 τόνους λιθίου το 2024 και είχε αποθέματα 390.000 τόνων. Η χώρα επιδιώκει να ενισχύσει τον ρόλο της στην παγκόσμια αλυσίδα μπαταριών, αξιοποιώντας τη μεταλλευτική της βάση.
Η Πορτογαλία έχει τα σημαντικότερα αποθέματα λιθίου στην Ευρώπη, σύμφωνα με το Investing News Network, με περίπου 60.000 τόνους.
Η παραγωγή της παραμένει μικρή, όμως η χώρα θεωρείται η βασική ευρωπαϊκή πύλη για την ανάπτυξη εγχώριων πηγών λιθίου. Το θέμα, ωστόσο, συνοδεύεται από περιβαλλοντικές και κοινωνικές αντιδράσεις, όπως συμβαίνει και σε άλλα ευρωπαϊκά έργα εξόρυξης.
Η Γερμανία διαθέτει μεγάλους πόρους, αν και όχι αντίστοιχα επιβεβαιωμένα αποθέματα. Το Yahoo Finance και το Insider Monkey αναφέρουν ότι η χώρα έχει σημαντικά έργα σε εξέλιξη, όπως το Zinnwald και το Zero Carbon Lithium.
Η Γερμανία ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για το λίθιο επειδή διαθέτει ισχυρή αυτοκινητοβιομηχανία και θέλει να μειώσει την εξάρτησή της από εισαγωγές πρώτων υλών.
Ελλάδα: Οι έρευνες για λίθιο σε Σάμο και Ροδόπη
Η Ελλάδα εξετάζει πλέον σοβαρά τον ρόλο της στον χάρτη των κρίσιμων πρώτων υλών, με το ενδιαφέρον να στρέφεται σε μέταλλα όπως το λίθιο, το κοβάλτιο και το γάλλιο, τα οποία θεωρούνται απαραίτητα για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση.
Τα μέταλλα αυτά αποτελούν βασικά υλικά για μπαταρίες, ημιαγωγούς και σύγχρονες τεχνολογίες, γεγονός που τα καθιστά στρατηγικής σημασίας σε παγκόσμιο επίπεδο.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση, επιδιώκοντας να μειώσει την εξάρτησή της από τρίτες χώρες, αναζητά νέες πηγές εντός των συνόρων της, με την Ελλάδα να εμφανίζεται ως μία από τις πιθανές περιοχές ενδιαφέροντος.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα γεωλογικά δεδομένα, ενδείξεις για κρίσιμες πρώτες ύλες έχουν εντοπιστεί σε μια ευρεία ζώνη από το Κιλκίς έως τη Θράκη. Παράλληλα, στη Σάμο υπάρχουν γεωλογικοί σχηματισμοί που μοιάζουν με περιοχές της Μικράς Ασίας όπου έχει εντοπιστεί λίθιο, κάτι που ενισχύει τις προσδοκίες για μελλοντική αξιοποίηση.
Η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ) έχει ήδη ξεκινήσει σχετικές έρευνες, με γεωτρήσεις και αναλύσεις σε περιοχές όπως η Σάμος και η Ροδόπη.
Όπως δήλωσε ο γενικός διευθυντής της ΕΑΓΜΕ, Διονύσιος Γκούτης, «η ενεργειακή μετάβαση ξεκινά και τελειώνει με την αξιοποίηση των κρίσιμων ορυκτών πρώτων υλών».
Την ίδια στιγμή, εξετάζονται και άλλες περιπτώσεις, όπως τα ορυχεία σιδηρονικελίου της ΛΑΡΚΟ, όπου υπάρχουν ενδείξεις για κοβάλτιο.
Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω έρευνες για να επιβεβαιωθεί αν τα κοιτάσματα είναι αξιοποιήσιμα σε εμπορική κλίμακα.
Η προσπάθεια εντάσσεται σε ένα ευρύτερο εθνικό σχέδιο. Η Ελλάδα έχει ήδη καταθέσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα ερευνών για κρίσιμες πρώτες ύλες, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού κανονισμού Critical Raw Materials Act.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει γεωλογικές και γεωφυσικές μελέτες, γεωτρήσεις και τεχνικοοικονομικές αξιολογήσεις.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
