Οι παραιτήσεις του υπουργού Άμυνας του Περού, Κάρλος Ντίας, και του υπουργού Εξωτερικών, Ούγκο ντι Ζέλα, ήρθαν ως άμεση συνέπεια της απόφασης του προσωρινού προέδρου Χοσέ Μπαλκάζαρ να αναστείλει την αγορά μαχητικών αεροσκαφών F-16 από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο Μπαλκάζαρ, ο οποίος αποχωρεί από το αξίωμά του τον Ιούλιο, ανακοίνωσε ότι η προμήθεια θα παραμείνει σε εκκρεμότητα μέχρι την ανάληψη καθηκόντων της επόμενης κυβέρνησης. Το Περού έχει περάσει χρόνια διαπραγματεύσεων με διάφορες εταιρείες για τον εκσυγχρονισμό του στόλου των Mirage 2000 και MiG-29, που αποκτήθηκαν τις δεκαετίες του 1980 και του 1990. Το σχέδιο προβλέπει την αγορά συνολικά 24 νέων αεροσκαφών, με την πρώτη συμφωνία να αφορά 12 μονάδες.
Η εμπλοκή της Lockheed Martin και η αμερικανική έγκριση
Μεταξύ των εταιρειών που υπέβαλαν προσφορές βρίσκεται η αμερικανική Lockheed Martin. Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ είχε εγκρίνει τον Σεπτέμβριο την πιθανή πώληση των F-16 και της σχετικής υποστήριξης προς το Περού, με κύρια ανάδοχο τη Lockheed και συμπράττοντες τη General Electric Aerospace και τη RTX Corp. Η συμφωνία εκτιμάται στα 3,42 δισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με το Πεντάγωνο. Παράλληλα, εταιρείες από τη Σουηδία και τη Γαλλία διεκδικούν επίσης την προμήθεια μαχητικών στο Περού.
Την περασμένη Παρασκευή, ο Μπαλκάζαρ ακύρωσε αιφνιδιαστικά την τελετή υπογραφής της συμφωνίας με τη Lockheed Martin, επικαλούμενος ανησυχίες για τη δέσμευση της επόμενης κυβέρνησης σε μια τόσο μεγάλη αμυντική δαπάνη, όπως ανέφερε κυβερνητικός αξιωματούχος στο Reuters.
Αντιδράσεις από ΗΠΑ και πολιτική ένταση στη Λίμα
Σε φαινομενική απάντηση στην απόφαση, ο πρέσβης των ΗΠΑ στο Περού, Μπέρνι Ναβάρο, προειδοποίησε μέσω ανάρτησης στο Χ ότι η Ουάσινγκτον θα χρησιμοποιήσει «όλα τα διαθέσιμα μέσα» απέναντι σε μέρη που διαπραγματεύονται «κακόβουλα» με τις ΗΠΑ.
Ωστόσο, απερχόμενοι υπουργοί του Περού δήλωσαν ότι, παρά την αντίθεση του προέδρου, υπεγράφησαν τελικά τη Δευτέρα συμβάσεις με τη Lockheed Martin για την αγορά των F-16. Οι δηλώσεις αυτές ενέτειναν τη σύγχυση σχετικά με την πορεία της συμφωνίας.
Σε συνέντευξή του στον ραδιοφωνικό σταθμό RPP, ο ντι Ζέλα αποκάλυψε ότι η συμφωνία προέβλεπε αρχική δόση ύψους 2 δισ. δολαρίων και δεύτερη δόση 1,5 δισ. δολαρίων, με την πρώτη πληρωμή να είχε προγραμματιστεί για σήμερα, χωρίς να αναφέρει το ακριβές ποσό.
Ο Ντίας, που ανέλαβε καθήκοντα στις 17 Μαρτίου, επρόκειτο να εμφανιστεί ενώπιον της Επιτροπής Άμυνας του Κογκρέσου για να απαντήσει σε ερωτήσεις σχετικά με την αναστολή της υπογραφής. Στην επιστολή παραίτησής του ανέφερε: «Έχει ληφθεί μια στρατηγική απόφαση στον τομέα της εθνικής ασφάλειας με την οποία διαφωνώ ριζικά».