Σύγχυση και πολιτικές αντιδράσεις προκαλεί στη Γερμανία η αποκάλυψη ότι, σύμφωνα με τον νέο κανονισμό για τη στρατιωτική θητεία, οι άνδρες ηλικίας 17 έως 45 ετών θα χρειάζονται ειδική άδεια προκειμένου να παραμείνουν στο εξωτερικό για διάστημα μεγαλύτερο των τριών μηνών. Το υπουργείο Άμυνας αναγνωρίζει το πρόβλημα και προετοιμάζει σχετική νομοθετική ρύθμιση.
Η εφημερίδα Frankfurter Rundschau έφερε στο φως τη διάταξη του Νόμου περί Υποχρεωτικής Στρατιωτικής Θητείας του 1965, σύμφωνα με την οποία «οι άνδρες πρέπει να λάβουν άδεια από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Bundeswehr μετά την ηλικία των 17 ετών, εάν σκοπεύουν να εγκαταλείψουν την Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γερμανίας για διάστημα μεγαλύτερο των τριών μηνών». Αν και η υποχρεωτική θητεία ανεστάλη το 2011, η συγκεκριμένη πρόβλεψη παρέμεινε ενεργή και επανενεργοποιήθηκε με τη νέα νομοθεσία που τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2026.
Η αποκάλυψη προκάλεσε αναστάτωση, με το υπουργείο Άμυνας να διευκρινίζει αρχικά ότι πρόκειται για διαδικασία καταγραφής του στρατιωτικού προσωπικού σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Όπως σημείωσε, ο κανόνας ίσχυε και κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου χωρίς να έχει πρακτική εφαρμογή. Παρά ταύτα, το ερώτημα εάν οι άνδρες 17-45 ετών οφείλουν να ζητούν επίσημη άδεια για μακροχρόνια παραμονή στο εξωτερικό παραμένει ανοιχτό.
«Για να αποφευχθεί η περιττή γραφειοκρατία», ανέφερε εκπρόσωπος του υπουργείου, οι διοικητικοί κανονισμοί θα προβλέπουν ότι η άδεια «θεωρείται χορηγηθείσα εφόσον η στρατιωτική θητεία είναι εθελοντική». Η κατάσταση ωστόσο θα αλλάξει εάν η Γερμανία επαναφέρει την υποχρεωτική στράτευση.
Ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους υπογράμμισε στο γερμανικό πρακτορείο ειδήσεων dpa ότι «προς το παρόν, δεν αλλάζει τίποτα για τους άνδρες: Είτε 17 είτε 45 ετών, όλοι φυσικά επιτρέπεται να ταξιδεύουν και δεν χρειάζονται άδεια». Όπως ανέφερε το υπουργείο στην εφημερίδα BILD, απομένει μόνο «μια υπογραφή» για να θεσπιστεί η εξαίρεση από τον κανονισμό, διαδικασία που αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός της εβδομάδας.
Πολιτικές αντιδράσεις και διευκρινίσεις
Οι Πράσινοι ήταν οι πρώτοι που αντέδρασαν, ζητώντας από τον υπουργό Άμυνας να τροποποιήσει άμεσα τη νομοθεσία, ενώ η Αριστερά έκανε λόγο για ενδείξεις ότι «οδεύουμε προς την επαναφορά της υποχρεωτικής θητείας». Εντός του κυβερνητικού συνασπισμού, ο επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του SPD, Γιοχάνες Φέχνερ, εκτίμησε ότι η απαίτηση άδειας αφορά αποκλειστικά την υποχρεωτική θητεία, ζητώντας ωστόσο περαιτέρω διευκρινίσεις.
Νέο πλαίσιο στρατιωτικής θητείας
Υπό το βάρος του πολέμου στην Ουκρανία και των μεταβαλλόμενων γεωπολιτικών συνθηκών, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση προχώρησε από την 1η Ιανουαρίου 2026 σε αλλαγές στη νομοθεσία για τη στρατιωτική θητεία, η οποία τα τελευταία χρόνια ήταν εθελοντική. Οι άνδρες που ενηλικιώνονται λαμβάνουν πλέον υποχρεωτικά ερωτηματολόγιο, ακολουθούν ιατρικές εξετάσεις και καταρτίζονται κατάλογοι στρατεύσιμων.
Η Bundeswehr μπορεί να καλεί σε υποχρεωτική θητεία σε περίπτωση ελλείψεων προσωπικού, με στόχο την αύξηση του αριθμού των στρατιωτών κατά 60.000 έως 80.000 μέχρι το 2035, σύμφωνα με τον προγραμματισμό του υπουργείου Άμυνας.