Τραμπ: Ανοικτό το ενδεχόμενο συμφωνίας με το Ιράν μετά την αλλαγή καθεστώτος

Ο Ντόναλντ Τραμπ διαβεβαίωσε ότι θεωρεί εφικτή μια «συμφωνία» με τους «νέους» ηγέτες του Ιράν, μετά την «αλλαγή καθεστώτος» που, όπως υποστήριξε, προκάλεσε ο πόλεμος τον οποίο εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας στις 28 Φεβρουαρίου. Οι ιρανικές επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ και κρατών του Κόλπου συνεχίζονται, ενώ η σύρραξη έχει ήδη στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο.

Ο αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι οι αλλεπάλληλες εξοντώσεις ιρανών ηγετών, ξεκινώντας από τον ανώτατο ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, οδήγησαν σε de facto «αλλαγή καθεστώτος». Όπως δήλωσε, «συνδιαλλασσόμαστε με ανθρώπους εντελώς διαφορετικούς από οποιονδήποτε είχαμε συνδιαλλαγεί προηγουμένως», χαρακτηρίζοντας τους συνομιλητές του «πολύ πιο λογικούς».

Ο Τραμπ εκτίμησε ότι «βλέπει συμφωνία» με τους νέους ιρανούς ηγέτες που θα μπορούσε να επιτευχθεί «σύντομα». Παράλληλα, διαβεβαίωσε πως το Ιράν θα επιτρέψει την ασφαλή διέλευση 20 δεξαμενόπλοιων από το στενό του Χορμούζ, κρίσιμη θαλάσσια οδό για τις διεθνείς αγορές ενέργειας, η οποία είχε κλείσει μετά το ξέσπασμα του πολέμου προκαλώντας άνοδο στις τιμές του πετρελαίου.

Ενεργειακές και γεωπολιτικές εξελίξεις

Οι τιμές του πετρελαίου κατέγραφαν άνοδο στις ασιατικές αγορές πριν από τις δηλώσεις του προέδρου. Σε συνέντευξή του στους Financial Times, ο Τραμπ ανέφερε ότι ο αμερικανικός στρατός θα μπορούσε να πάρει «πολύ εύκολα» τον έλεγχο της νήσου Χαργκ, μέσω της οποίας διέρχεται το 90% των ιρανικών εξαγωγών αργού, σύμφωνα με την JP Morgan. Το νησί είχε δεχθεί αεροπορικό βομβαρδισμό τον Μάρτιο χωρίς να πληγούν οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις.

Η ενεργειακή κρίση ενδέχεται να επιδεινωθεί με την εμπλοκή των ανταρτών Χούθι της Υεμένης, συμμάχων του Ιράν, που ανακοίνωσαν δύο επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ. Η δράση τους θα μπορούσε να επηρεάσει τη ναυσιπλοΐα στο στενό του Μπαμπ αλ Μάντεμπ, ένα από τα πιο πολυσύχναστα περάσματα στον κόσμο.

Στο μεταξύ, η Γαλλία φιλοξενεί συνεδρίαση των υπουργών Οικονομικών και Ενέργειας της G7 για να εξεταστούν οι οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου.

Διπλωματικές πρωτοβουλίες και πολεμικές επιχειρήσεις

Στην Τεχεράνη σημειώθηκαν εκρήξεις και διακοπές ρεύματος λόγω «επιθέσεων» σε ενεργειακές υποδομές, σύμφωνα με το ιρανικό υπουργείο Ενέργειας. Το Ισραήλ ανακοίνωσε πλήγματα σε στόχους στο Ιράν, ενώ ιρανικές δυνάμεις εξακολουθούν να επιτίθενται σε αμερικανικά συμφέροντα στην περιοχή του Κόλπου.

Στο Κουβέιτ, ιρανική επίθεση σε εργοστάσιο αφαλάτωσης προκάλεσε τον θάνατο ενός εργαζομένου και σημαντικές ζημιές. Στη Σαουδική Αραβία, το υπουργείο Άμυνας ανέφερε την αναχαίτιση πέντε βαλλιστικών πυραύλων προς το ανατολικό τμήμα της χώρας.

Η κυβέρνηση του Πακιστάν δήλωσε διατεθειμένη να φιλοξενήσει συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, με τη στήριξη του ΟΗΕ και της Κίνας, ώστε να επιτευχθεί «συνολική και διαρκής επίλυση της σύγκρουσης». Ο πακιστανός υπουργός Εξωτερικών Ισάκ Νταρ έκανε τη δήλωση αυτή μετά από συναντήσεις με τους ομολόγους του της Σαουδικής Αραβίας, της Αιγύπτου και της Τουρκίας στο Ισλαμαμπάντ.

Κλιμάκωση και στρατιωτική κινητοποίηση

Παράλληλα, εντείνεται η συζήτηση για πιθανή ανάπτυξη αμερικανικών δυνάμεων στο Ιράν, κάτι που ο Τραμπ δεν απέκλεισε. Το πολεμικό πλοίο USS Tripoli, ικανό να μεταφέρει 20 F-35, βρίσκεται ήδη στην περιοχή επικεφαλής ομάδας κρούσης με 3.500 άνδρες.

Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ κατηγόρησε τις ΗΠΑ ότι «απεργάζονται μυστικά σχέδια για χερσαία επίθεση» και προειδοποίησε πως οι ιρανικές δυνάμεις «θα τιμωρήσουν» κάθε εισβολέα και τους συμμάχους του.

Ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν, Μοτζταμπά Χαμενεΐ, ευχαρίστησε τον λαό του Ιράκ για την υποστήριξή του απέναντι στην αμερικανοϊσραηλινή «επίθεση», μέσω γραπτού μηνύματος που μεταδόθηκε από ιρανικά μέσα. Η απουσία δημόσιας εμφάνισής του έχει προκαλέσει σενάρια για την κατάσταση της υγείας του, τα οποία ο Τραμπ έχει σχολιάσει δημόσια.

Επιπτώσεις στον Λίβανο και τον ισραηλινό προϋπολογισμό

Στον Λίβανο, όπου το Ισραήλ συγκρούεται με τη Χεζμπολά, σκοτώθηκε κυανόκρανος του ΟΗΕ από έκρηξη βλήματος «άγνωστης» προέλευσης. Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου διέταξε την επέκταση της «ζώνης ασφαλείας» στο νότιο τμήμα της χώρας και εξασφάλισε την έγκριση της Κνέσετ για νέο προϋπολογισμό ύψους 850 δισ. σέκελ (περίπου 235 δισ. ευρώ), με αύξηση στρατιωτικών δαπανών κατά 30 δισ. σέκελ.