Περίπου δέκα χιλιάδες Κολομβιανοί μισθοφόροι έχουν στρατολογηθεί την τελευταία δεκαετία για να πολεμήσουν σε εμπόλεμες ζώνες ανά τον κόσμο, βιώνοντας συχνά «απάνθρωπες συνθήκες», σύμφωνα με έκθεση ειδικής ομάδας εργασίας του ΟΗΕ.
Οι συγκρούσεις στην Ουκρανία, το Σουδάν, την Υεμένη και τη ΛΔ Κονγκό έχουν προσελκύσει πολλούς Κολομβιανούς, που βρέθηκαν να πολεμούν χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την πατρίδα τους. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε κατόπιν πρόσκλησης του προέδρου Γουστάβο Πέτρο, με την ομάδα του ΟΗΕ να προειδοποιεί ότι το φαινόμενο κινδυνεύει να «μεγεθυνθεί».
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι υψηλές αμοιβές, η οικονομική ανασφάλεια πρώην στρατιωτικών και αστυνομικών, αλλά και η στρατολόγηση μέσω κοινωνικών δικτύων, αποτελούν βασικούς παράγοντες που τροφοδοτούν τη συμμετοχή Κολομβιανών σε ξένες συγκρούσεις.
Η πρόεδρος της ομάδας και ειδική εισηγήτρια Μισέλ Σμολ ανέφερε πως «κατά τη διάρκεια των τελευταίων ένδεκα ετών, διαπιστώθηκε αύξηση της παγκόσμιας ζήτησης προσωπικού από την Κολομβία για στρατιωτικά ή αστυνομικά καθήκοντα». Όπως υπογράμμισε, οι στρατολογημένοι «αναπτύσσονται σε επικίνδυνες ζώνες μαχών» με «περιορισμένες δυνατότητες επικοινωνίας» και συχνά υπό «απάνθρωπες συνθήκες».
Η Βραζιλιάνα ειδικός Τζουάνα ντε Ντέους Περέιρα σημείωσε ότι ο αριθμός των Κολομβιανών που έχουν χάσει τη ζωή τους σε επιχειρήσεις παραμένει «ασαφής», αλλά θεωρείται «πολύ υψηλός». Παράλληλα, οι ειδικοί προειδοποιούν για τις στρατολογήσεις μέσω πλατφορμών όπως Facebook, Instagram, TikTok και Telegram.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως στην Ουκρανία, τα συμβόλαια είναι νόμιμα, με Κολομβιανούς αποστράτους να επιχειρούν «υπό την ομπρέλα» του υπουργείου Άμυνας, σύμφωνα με την κ. Περέιρα. Ωστόσο, η κ. Σμολ σημείωσε ότι σε άλλες περιπτώσεις, οι συμφωνίες αποδεικνύονται παραπλανητικές ή μεταβάλλονται μονομερώς από τους εργοδότες, ενώ υπάρχουν περιστατικά όπου οι στρατολογημένοι δεν μπορούν να επιστρέψουν, καθώς τους έχουν κατασχεθεί τα διαβατήρια.
Στην Κολομβία, πολλές οικογένειες «δυσκολεύονται να μάθουν νέα για τους δικούς τους που έχουν πάει στο εξωτερικό». Η χώρα, που έχει βιώσει εμφύλιο πόλεμο για πάνω από έξι δεκαετίες, διαθέτει μεγάλο αριθμό πρώην ανταρτών, παραστρατιωτικών και στρατιωτικών με εμπειρία μάχης.
Η προκαταρκτική έρευνα δείχνει ότι μεταξύ των μισθοφόρων περιλαμβάνονται πρώην αντάρτες που δεν κατάφεραν να επανενταχθούν στην κοινωνία, αναζητώντας εργασία στο εξωτερικό, είτε σε νόμιμες είτε σε απαγορευμένες δραστηριότητες που συνδέονται με τη μισθοφορική δράση, όπως ανέφερε η κ. Σμολ.
Η ομάδα εργασίας χαιρέτισε την υπογραφή από τον πρόεδρο Πέτρο νόμου που επικυρώνει τη διεθνή Σύμβαση του 1989 κατά της στρατολόγησης, χρηματοδότησης και εκπαίδευσης μισθοφόρων. Παράλληλα, υπενθύμισε ότι η χρήση μισθοφόρων απαγορεύεται από το διεθνές δίκαιο και συνέστησε ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας, ενημερωτικές εκστρατείες και δημιουργία οικονομικών ευκαιριών για την αποτροπή νέων στρατολογήσεων.