Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή επηρεάζει άμεσα την ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά, προκαλώντας αυξήσεις στις τιμές, όπως τόνισε η Πρόεδρος της Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, μετά την ολοκλήρωση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Η φον ντερ Λάιεν ανέφερε στη συνέντευξη Τύπου ότι ο ενεργειακός εφοδιασμός της ΕΕ παραμένει διασφαλισμένος, επισημαίνοντας ωστόσο πως η Ευρώπη «δεν είναι άτρωτη στις παγκόσμιες αυξήσεις τιμών». Μετά τις επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές στο Κατάρ, οι τιμές φυσικού αερίου εκτοξεύθηκαν κατά 30%. Η Πρόεδρος καταδίκασε τις επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και εμπορικά πλοία, χαρακτηρίζοντάς τες ενέργειες που «αυξάνουν το κόστος και εντείνουν τους κινδύνους για τον μελλοντικό εφοδιασμό».
Για τον περιορισμό των επιπτώσεων, η Πρόεδρος της Επιτροπής υπογράμμισε την ανάγκη για δράση με «άμεσα μέτρα ανακούφισης όπου είναι δυνατόν και διαρθρωτικές αλλαγές όπου είναι αναγκαίο», εστιάζοντας στις τέσσερις συνιστώσες που καθορίζουν τις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας.
Οι παράγοντες διαμόρφωσης των τιμών
Η φον ντερ Λάιεν εξήγησε ότι η πρώτη συνιστώσα αφορά το κόστος ενέργειας, που αντιπροσωπεύει περίπου το 56% της τελικής τιμής στην ΕΕ. Τα κράτη μέλη, όπως είπε, μπορούν να αξιοποιήσουν υπάρχοντα μέτρα κρατικής βοήθειας για να αντισταθμίσουν τις αυξήσεις, προσθέτοντας ότι «θα ενισχύσουμε περαιτέρω την ευελιξία των κρατικών ενισχύσεων για τον σκοπό αυτό».
Το δεύτερο στοιχείο είναι οι χρεώσεις δικτύου, που αντιστοιχούν στο 18%, με την Επιτροπή να προωθεί νομοθετικές παρεμβάσεις για τη μείωσή τους, ιδίως για ενεργοβόρες βιομηχανίες. Όσον αφορά τους φόρους και τις επιβαρύνσεις (15%), αναμένεται αναθεώρηση ώστε η ηλεκτρική ενέργεια να φορολογείται λιγότερο από τα ορυκτά καύσιμα. Παράλληλα, στο πλαίσιο του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών Ρύπων (ETS), προωθούνται μεταρρυθμίσεις για μεγαλύτερη ευελιξία και περιορισμό της μεταβλητότητας των τιμών.
Νέο χρηματοδοτικό εργαλείο για την απανθρακοποίηση
Η φον ντερ Λάιεν σημείωσε ότι το ETS έχει ήδη συμβάλει στη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα και στην προώθηση επενδύσεων σε καθαρές μορφές ενέργειας. Παράλληλα, ανακοίνωσε τη δημιουργία του νέου χρηματοδοτικού εργαλείου «ETS Investment Booster», ύψους 30 δισ. ευρώ, για έργα απανθρακοποίησης, δίνοντας έμφαση στην «ταχύτητα και την αλληλεγγύη».
Τέλος, υπογράμμισε ότι η ενέργεια αποτελεί κρίσιμο κομμάτι της στρατηγικής ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προαναγγέλλοντας πρωτοβουλίες για απλούστευση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας και ενίσχυση της ανθεκτικότητας της αγοράς.