Αντί για τον ενθουσιασμό που περίμενε να προκαλέσει ζητώντας από άλλες χώρες να στείλουν πολεμικά πλοία και στρατιωτικά μέσα για το άνοιγμα του στενού του Χορμούζ, ο Ντόναλντ Τραμπ συνάντησε ψυχρότητα από τους συμμάχους των ΗΠΑ. Οι χώρες αυτές, κουρασμένες από τις εμπορικές επιθέσεις και τους δασμούς, αλλά και από τις διπλωματικές εντάσεις, εμφανίζονται απρόθυμες να συνδράμουν.
«Ενθαρρύνουμε σθεναρά άλλες χώρες να συνεργαστούν μαζί μας και να εμπλακούν γρήγορα και με πολύ ενθουσιασμό», δήλωσε ο αμερικανός πρόεδρος, εξηγώντας ότι επιδιώκει την αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας σε αυτή τη ζωτικής σημασίας θαλάσσια αρτηρία για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου. Το στενό έχει σχεδόν εγκαταλειφθεί από τη στιγμή που ξέσπασε ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή την 28η Φεβρουαρίου.
Ο ρεπουμπλικάνος ηγέτης, που διέταξε την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν χωρίς προηγούμενη διαβούλευση με τους συμμάχους, παρουσίασε την απαίτηση για συνδρομή ως δοκιμασία πίστης. «Ο βαθμός ενθουσιασμού είναι σημαντικός για μένα», σημείωσε χαρακτηριστικά.
«Δεν έχουμε ανάγκη κανέναν», πρόσθεσε ο Ντόναλντ Τραμπ, απευθυνόμενος κυρίως στα μέλη του NATO: «θα όφειλαν να πηδήξουν πάνω και να μας βοηθήσουν, διότι τους βοηθάμε εδώ και χρόνια». Έφτασε μάλιστα να δηλώσει ότι ακόμη και η Κίνα θα «έπρεπε να (τον) ευχαριστήσει» για την έναρξη του πολέμου.
Αποστάσεις από τους συμμάχους
Παρά τις πιέσεις, καμία χώρα δεν ανταποκρίθηκε άμεσα, εκτός από ορισμένες –μη κατονομαζόμενες– που, σύμφωνα με τον Τραμπ, δεσμεύτηκαν να υποστηρίξουν τις ΗΠΑ. Για τη συνομιλία του με τον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, ο ίδιος σχολίασε: «στην κλίμακα από το μηδέν ως το δέκα, θα έλεγα πως άξιζε 8. Δεν ήταν τέλεια, αλλά για τη Γαλλία μιλάμε».
Η Βρετανία και η Γερμανία απέρριψαν οποιαδήποτε αποστολή του NATO για την αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο στενό, ενώ η Ιαπωνία και η Αυστραλία απέκλεισαν τη συμμετοχή τους με στρατιωτικές δυνάμεις.
«Είναι αληθινά απίστευτο αίτημα», σχολίασε ο Φίλιπ Γκόρντον, πρώην σύμβουλος της δημοκρατικής πρώην αντιπροέδρου Κάμαλα Χάρις και νυν ειδικός στο Brookings Institution. Κατά τον ίδιο, ο Τραμπ θερίζει ό,τι έσπειρε με τους δασμούς, τις επικρίσεις στο NATO και τις αλλεπάλληλες εντάσεις με τους συμμάχους.
Περιορισμένες δυνατότητες
Ο Έρουαν Λαγκαντέκ, καθηγητής στο George Washington University, επισήμανε ότι οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν πόλεμο χωρίς να συμβουλευτούν τους συμμάχους και τώρα αναμένουν τη βοήθειά τους, κάτι που δύσκολα θα γίνει αποδεκτό. Παράλληλα, τόνισε ότι το αίτημα του Λευκού Οίκου συναντά και πρακτικά εμπόδια, καθώς το NATO «δεν διαθέτει επαρκείς ναυτικές δυνατότητες».
Ο πρώην πρεσβευτής της Γαλλίας στις ΗΠΑ Ζεράρ Αρό χαρακτήρισε μέσω X την απαίτηση του Λευκού Οίκου «απερισκεψία, τουπέ, ξετσιπωσιά, αλαζονεία». Στο ίδιο πνεύμα, η Λιάνα Φιξ του Council on Foreign Relations εκτίμησε ότι ορισμένοι σύμμαχοι ίσως προσφέρουν «περισσότερη επιμελητειακή υποστήριξη», χωρίς ωστόσο να μεταβάλουν ουσιαστικά τη στάση τους.
Ο Ντόναλντ Τραμπ είχε πιέσει τα κράτη μέλη του NATO να αυξήσουν τις στρατιωτικές τους δαπάνες – κάτι που τελικά συνέβη. Ωστόσο, όπως σημείωσε η Φιξ, «πολλοί από τους εξοπλισμούς και τους πυραύλους που έχουν παραγγείλει οι Ευρωπαίοι για τη δική τους άμυνα ή για την Ουκρανία τώρα χρησιμοποιούνται στο Ιράν».
Οι ευρωπαϊκές επιφυλάξεις, όπως υπογράμμισε, δεν αποτελούν αντίδραση στις φραστικές επιθέσεις του Τραμπ, αλλά βασίζονται σε καθαρά πρακτικούς λόγους και περιορισμούς.