Η Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ενέκρινε δέσμη συστάσεων για την προστασία του πνευματικού έργου από τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ), με 460 ψήφους υπέρ, 71 κατά και 88 αποχές.
Οι ευρωβουλευτές επιδιώκουν να διασφαλίσουν ότι η νομοθεσία της ΕΕ περί πνευματικής ιδιοκτησίας θα εφαρμόζεται σε όλα τα συστήματα παραγωγικής τεχνητής νοημοσύνης (genAI) που δραστηριοποιούνται στην ευρωπαϊκή αγορά, ανεξάρτητα από τον τόπο ανάπτυξής τους.
Οι συστάσεις υπογραμμίζουν την ανάγκη για διαφάνεια και δίκαιη αμοιβή των δημιουργών, προκειμένου να προστατευθεί ο δημιουργικός τομέας της ΕΕ.
Παράλληλα, ζητείται από την Κομισιόν να προστατεύσει τον τομέα του Τύπου και των ειδησεογραφικών μέσων, με στόχο τη διασφάλιση της πολυφωνίας και του πλουραλισμού. Οι ευρωβουλευτές εισηγούνται επίσης νέους κανόνες αδειοδότησης για την πρόληψη παραβιάσεων της νομοθεσίας περί πνευματικής ιδιοκτησίας.
Δίκαιη αμοιβή και πλήρης διαφάνεια
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τονίζει ότι πρέπει να προβλέπεται δίκαιη ανταμοιβή για τη χρήση υλικού που προστατεύεται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας.
Ο δημιουργικός τομέας αντιπροσωπεύει το 6,9% του ΑΕΠ της ΕΕ και απαιτείται σαφές πλαίσιο για τη διασφάλιση αμοιβής ακόμη και για προηγούμενη χρήση. Ωστόσο, απορρίπτεται η ιδέα μιας παγκόσμιας άδειας με εφάπαξ πληρωμή προς τους παρόχους ΤΝ.
Οι ευρωβουλευτές ζητούν πλήρη διαφάνεια στη χρήση προστατευόμενου περιεχομένου από την ΤΝ, με υποχρέωση παρόχων και φορέων εφαρμογής να δημοσιοποιούν λεπτομερείς καταλόγους των έργων που χρησιμοποιούνται για εκπαίδευση των συστημάτων.
Η έλλειψη τέτοιων πληροφοριών μπορεί να θεωρηθεί παραβίαση δικαιωμάτων και να επιφέρει νομικές συνέπειες.
Νέα αγορά αδειοδότησης και προστασία δημιουργών
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προτείνει τη δημιουργία μιας νέας αγοράς αδειοδότησης για υλικό που προστατεύεται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας.
Η αγορά αυτή θα βασίζεται σε εθελοντικές συλλογικές συμβάσεις ανά τομέα και θα καλύπτει τόσο μεμονωμένους δημιουργούς όσο και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Το Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας της ΕΕ (EUIPO) προτείνεται ως αρμόδιος φορέας για τη διαχείριση σχετικού καταλόγου, μέσω του οποίου οι κάτοχοι δικαιωμάτων θα μπορούν να εξαιρούν τα έργα τους από την εκπαίδευση της ΤΝ.
Προστασία του Τύπου και των ΜΜΕ
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καλεί την Επιτροπή «να προστατεύσει τον τομέα του Τύπου και των ΜΜΕ, το έργο του οποίου αξιοποιείται τακτικά από τα συστήματα ΤΝ».
Όπως αναφέρεται, τα ειδησεογραφικά μέσα των οποίων η επισκεψιμότητα και τα έσοδα μειώνονται λόγω χρήσης από ΤΝ, πρέπει να αποζημιώνονται πλήρως και να έχουν το δικαίωμα να αρνούνται τη χρήση του περιεχομένου τους για εκπαίδευση συστημάτων ΤΝ.
Οι ευρωβουλευτές τονίζουν πως «η συγκέντρωση ειδησεογραφικού περιεχομένου πρέπει να διασφαλίζει την πολυφωνία και τον πλουραλισμό», αποφεύγοντας πρακτικές αυτοπροτίμησης από ρυθμιστές πρόσβασης που επωφελούνται από τις υπηρεσίες ΤΝ.
Περιεχόμενο που παράγεται από ΤΝ
Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, «το περιεχόμενο που παράγεται εξ ολοκλήρου από την τεχνητή νοημοσύνη δεν θα πρέπει να προστατεύεται από δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας».
Στόχος είναι η προστασία των φυσικών προσώπων από τη διάδοση παραποιημένου ή ψευδούς περιεχομένου, ενώ οι πάροχοι ψηφιακών υπηρεσιών οφείλουν να ενεργούν κατά της παράνομης χρήσης τέτοιου υλικού.
Ο εισηγητής της έκθεσης, Γερμανός ευρωβουλευτής του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος Axel Voss, δήλωσε: «Χρειαζόμαστε σαφείς κανόνες για τη χρήση πνευματικού έργου με στόχο την εκπαίδευση της ΤΝ».
Όπως πρόσθεσε, «η ασφάλεια δικαίου θα επιτρέψει στους προγραμματιστές να γνωρίζουν ποιο περιεχόμενο μπορεί να χρησιμοποιηθεί και πώς μπορούν να ληφθούν οι άδειες, ενώ οι δικαιούχοι θα προστατεύονται από μη εξουσιοδοτημένη χρήση και θα λαμβάνουν αμοιβή».
Καταλήγοντας, ο Axel Voss τόνισε: «Εάν θέλουμε να προωθήσουμε και να αναπτύξουμε την ΤΝ στην Ευρώπη, προστατεύοντας παράλληλα τους δημιουργούς μας, τότε οι διατάξεις αυτές είναι απολύτως απαραίτητες».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
