Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν αναμένεται τη Δευτέρα να εκφωνήσει μία ιδιαίτερα αναμενόμενη ομιλία για τη συμβολή της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής στην ασφάλεια της ευρωπαϊκής ηπείρου, σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, σύμφωνα με ανακοίνωση του Μεγάρου των Ηλυσίων.
Η ομιλία θα πραγματοποιηθεί στο Ιλ Λονγκ της Βρέστης, όπου σταθμεύουν τα τέσσερα πυρηνικά υποβρύχια της Ωκεάνιας Στρατηγικής Δύναμης της Γαλλίας (FOST). Η δύναμη αυτή, μαζί με τις Αεροπορικές Στρατηγικές Δυνάμεις, αποτελούν τους δύο πυλώνες της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής.
«Θα είναι μία σημαντική στιγμή της (προεδρικής) θητείας. Θα υπάρξουν αναμφίβολα σημαντικές μετατοπίσεις και εξελίξεις», αναφέρεται από το περιβάλλον του προέδρου της Γαλλίας, υπογραμμίζοντας τη βαρύτητα της επικείμενης παρέμβασης.
Η ομιλία αυτή θα αποτελέσει συνέχεια εκείνης της 7ης Φεβρουαρίου 2020, όταν ο Εμανουέλ Μακρόν είχε προτείνει στους Ευρωπαίους έναν «στρατηγικό διάλογο» για τον ρόλο της γαλλικής πυρηνικής αποτροπής στη συλλογική ασφάλεια της Ευρώπης και τις κοινές ασκήσεις στον τομέα αυτό.
Η θέση της Γαλλίας και οι ευρωπαϊκές ισορροπίες
Η Γαλλία παραμένει η μοναδική χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διαθέτει πυρηνικά όπλα και, μαζί με το Ηνωμένο Βασίλειο, αποτελεί τη μόνη ευρωπαϊκή δύναμη με τέτοια ικανότητα. Οι υπόλοιπες χώρες της ηπείρου βασίζονται στην αμερικανική πυρηνική ομπρέλα, στο πλαίσιο της αποτροπής του ΝΑΤΟ.
Οι προεδρικές ομιλίες για την πυρηνική στρατηγική θεωρούνται θεσμικά απαραίτητες για κάθε πρόεδρο της Γαλλίας, ως αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων και ύστατο διαχειριστή της εθνικής πυρηνικής ισχύος. Ο πρόεδρος Μακρόν θα έχει εκφωνήσει μία τέτοια ομιλία σε κάθε θητεία του.
«Ας είμαστε σαφείς: τα ζωτικά συμφέροντα της Γαλλίας έχουν πλέον μία ευρωπαϊκή διάσταση», είχε δηλώσει το 2020, συνεχίζοντας τη στρατηγική παράδοση που ξεκινά από τον Σαρλ ντε Γκολ.
Η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα
Η προηγούμενη ομιλία του 2020 είχε αντιμετωπιστεί με επιφυλακτικότητα από τους ευρωπαίους εταίρους, που τότε παρέμεναν προσηλωμένοι στην αμερικανική πυρηνική ομπρέλα. Ωστόσο, ο πόλεμος στην Ουκρανία και η ενισχυμένη αίσθηση της ρωσικής απειλής έχουν αλλάξει τα δεδομένα.
Η αβεβαιότητα σχετικά με τη δέσμευση των Ηνωμένων Πολιτειών του Ντόναλντ Τραμπ στην ευρωπαϊκή ασφάλεια έχει ενισχύσει τη συζήτηση γύρω από την ανάγκη μιας πιο αυτόνομης ευρωπαϊκής αποτροπής.
Η επικείμενη ομιλία του Εμανουέλ Μακρόν έχει ήδη προκαλέσει προσδοκίες στους ευρωπαϊκούς κύκλους. Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς αναφέρθηκε πρόσφατα στις «εμπιστευτικές συνομιλίες» που είχε με τον Γάλλο πρόεδρο για την «ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή».
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο πρόεδρος Μακρόν σχεδιάζει να διατυπώσει το γαλλικό «εθνικό δόγμα» με έμφαση σε «ειδικές συνεργασίες, κοινές ασκήσεις και συμφέροντα ασφαλείας» με ορισμένες χώρες-κλειδιά της Ευρώπης.