Ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε την Τετάρτη προεδρικό εκτελεστικό διάταγμα που στοχεύει στην ενίσχυση της παραγωγής γλυφοσάτης στις Ηνωμένες Πολιτείες, κρίνοντας ότι το συγκεκριμένο ζιζανιοκτόνο —αν και θεωρείται καρκινογόνο— είναι κρίσιμο για τη διατροφική ασφάλεια της χώρας.
Τα ζιζανιοκτόνα που περιέχουν γλυφοσάτη, με γνωστότερο το Roundup, χρησιμοποιούνται ευρέως από τους αμερικανούς αγρότες. Ωστόσο, σύμφωνα με την αμερικανική κυβέρνηση, δεν υπάρχει καμία εταιρεία που να τα παράγει εντός των ΗΠΑ, γεγονός που καθιστά αναγκαίες τις εισαγωγές για την κάλυψη της ζήτησης.
Με το νέο διάταγμα, ο πρόεδρος Τραμπ δίνει εντολή στο υπουργείο Γεωργίας να λάβει μέτρα και να προωθήσει αλλαγές στο ρυθμιστικό πλαίσιο, ώστε να διευκολυνθεί η εγχώρια παραγωγή τόσο της γλυφοσάτης όσο και του φωσφόρου. Ο φώσφορος αποτελεί βασικό χημικό πρόδρομο για την παραγωγή του ζιζανιοκτόνου, αλλά και για άλλες, στρατιωτικές εφαρμογές.
Όπως επισημαίνεται στο κείμενο του διατάγματος, οι ανάγκες της χώρας «ξεπερνούν κατά πολύ την τρέχουσα παραγωγή», ενώ η πιθανότητα μείωσης ή διακοπής της παραγωγής θεωρείται ότι «θέτει σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια και άμυνα», συμπεριλαμβανομένης της ασφάλειας του εφοδιασμού τροφίμων.
Αντιπαράθεση για την ασφάλεια της γλυφοσάτης
Η ομοσπονδιακή υπηρεσία προστασίας του περιβάλλοντος (EPA) δεν θεωρεί τη γλυφοσάτη καρκινογόνα, σε αντίθεση με το διεθνές κέντρο έρευνας για τον καρκίνο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), το οποίο την κατατάσσει ως «πιθανόν καρκινογόνα» ουσία.
Ο γερμανικός όμιλος Bayer, που εξαγόρασε την αμερικανική Monsanto —παραγωγό του Roundup— ανακοίνωσε ότι επιδιώκει ρύθμιση του ζητήματος των πολυάριθμων αγωγών που αντιμετωπίζει για το ζιζανιοκτόνο, καθώς οι αποζημιώσεις ενδέχεται να ανέλθουν σε δισεκατομμύρια δολάρια.
Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ενδέχεται να κληθεί να αποφανθεί επί σχετικής υπόθεσης, γεγονός που θα μπορούσε να καθορίσει το νομικό πλαίσιο για τη χρήση της γλυφοσάτης στη χώρα.
Επιστημονικές αμφισβητήσεις και αποσύρσεις μελετών
Το ρυθμιστικό πλαίσιο γύρω από τη γλυφοσάτη, που αποτελεί το πιο εμπορικά επιτυχημένο ζιζανιοκτόνο παγκοσμίως, προκαλεί έντονες αντιπαραθέσεις εδώ και χρόνια. Στα τέλη του 2025, επιστημονική επιθεώρηση απέσυρε μελέτη του 2000 που υποστήριζε ότι η ουσία δεν εγκυμονεί σοβαρούς κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία.
Η εν λόγω μελέτη, η οποία επηρέασε για χρόνια τις πολιτικές αποφάσεις σχετικά με τη χρήση της γλυφοσάτης, αποδείχθηκε ότι είχε συνταχθεί με τη συμμετοχή υπαλλήλων της Monsanto και παρέλειπε να λάβει υπόψη προγενέστερες έρευνες που συνέδεαν τη γλυφοσάτη με την εμφάνιση καρκίνου.