Περίπου 150.000 Αφγανοί πρόσφυγες που είχαν καταφύγει στο Ιράν και το Πακιστάν έχουν επιστρέψει στη χώρα τους από τον Ιανουάριο, στη μεγάλη πλειονότητά τους με τη βία, σύμφωνα με προειδοποίηση της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR).
Μιλώντας από την Καμπούλ, ο εκπρόσωπος της UNHCR στο Αφγανιστάν, Αραφάτ Τζαμάλ, επισήμανε ότι «ο ήδη υψηλός αριθμός επιστροφών φέτος είναι ανησυχητικός αν ληφθεί υπόψη η δριμύτητα του χειμώνα, με πολύ χαμηλές θερμοκρασίες και ισχυρές χιονοπτώσεις σε μεγάλο μέρος της χώρας».
«Από την αρχή της χρονιάς, σχεδόν 150.000 Αφγανοί επέστρεψαν από το Ιράν και το Πακιστάν», δήλωσε στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στην έδρα του ΟΗΕ στη Γενεύη, σημειώνοντας ότι ο αριθμός αυτός είναι υψηλότερος σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι.
«Την περσινή χρονιά, την ίδια περίοδο, ήταν μόνον 98.000», ανέφερε ο εκπρόσωπος της UNHCR Μπάμπαρ Μπάλοχ, προσθέτοντας ότι η αύξηση έγινε εντονότερη στα τέλη του 2025.
Μαζικές επιστροφές και αυξανόμενη κρίση
Το Πακιστάν και το Ιράν, που φιλοξενούν εκατομμύρια Αφγανούς οι οποίοι εγκατέλειψαν τη χώρα τους για να γλιτώσουν από τον πόλεμο, τη φτώχεια ή κινδύνους για την ασφάλειά τους, προχωρούν σε μαζικές επαναπροωθήσεις, σύμφωνα με την UNHCR.
Από τον Σεπτέμβριο του 2023, περίπου πέντε εκατομμύρια Αφγανοί έχουν επιστρέψει, πολλοί από τους οποίους είχαν εγκατασταθεί για χρόνια στο Πακιστάν ή το Ιράν. Μόνο το 2025, οι επιστροφές ανήλθαν σε 2,9 εκατομμύρια άτομα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας.
«Η ταχύτητα και η έκταση αυτών των επιστροφών έχουν βυθίσει το Αφγανιστάν σε μια ακόμη πιο βαθιά κρίση», υπογράμμισε ο Τζαμάλ, εξηγώντας ότι η χώρα συνεχίζει να αντιμετωπίζει σοβαρή ανθρωπιστική κρίση, επιδεινούμενη κατάσταση στα ανθρώπινα δικαιώματα, ιδίως για γυναίκες και κορίτσια, υποχώρηση της οικονομίας και επαναλαμβανόμενες φυσικές καταστροφές.
Δυσκολίες επανένταξης και περιορισμένοι πόροι
Έρευνα της UNHCR σε Αφγανούς που επέστρεψαν δείχνει ότι πολλοί δυσκολεύονται να βρουν εργασία, ακόμη και άτυπη, ενώ αρκετοί στερούνται αναγνωριστικών εγγράφων.
Ο Τζαμάλ εξέφρασε βαθιά ανησυχία για τη βιωσιμότητα αυτών των επιστροφών, σημειώνοντας ότι «το 5% των ερωτηθέντων δηλώνει πως θέλει να εγκαταλείψει ξανά το Αφγανιστάν, ενώ πάνω από 10% γνωρίζει κάποιον που έχει ήδη ξαναφύγει μετά την επιστροφή του».
Προτεραιότητα της Ύπατης Αρμοστείας για το 2026 θα είναι η υποστήριξη της επανένταξης των επιστρεφόντων Αφγανών.
Για τον σκοπό αυτό, η UNHCR ζητά χρηματοδότηση ύψους 216 εκατομμυρίων δολαρίων, προκειμένου να βοηθήσει τόσο τους εσωτερικά εκτοπισμένους όσο και όσους επιστρέφουν στη χώρα. Μέχρι στιγμής, έχει καλυφθεί μόλις το 8% του ποσού αυτού.