Το βασικό σημείο συνοριακής διέλευσης της Γάζας στη Ράφα αναμένεται να επαναλειτουργήσει τη Δευτέρα για τους Παλαιστίνιους, σύμφωνα με ανακοίνωση του Ισραήλ. Οι προετοιμασίες βρίσκονται σε εξέλιξη στην κύρια πύλη του θύλακα, που παραμένει κατά κύριο λόγο κλειστή τα τελευταία δύο χρόνια λόγω της σύγκρουσης.
Πριν την έναρξη των εχθροπραξιών, το πέρασμα της Ράφα στα σύνορα με την Αίγυπτο αποτελούσε το μοναδικό σημείο εξόδου των κατοίκων της Γάζας προς το εξωτερικό και βασική δίοδος για την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας. Από τον Μάιο του 2024, η διέλευση παραμένει κυρίως κλειστή και τελεί υπό ισραηλινό στρατιωτικό έλεγχο στην πλευρά της Γάζας.
Η ισραηλινή στρατιωτική μονάδα COGAT, υπεύθυνη για τον ανθρωπιστικό συντονισμό, ανακοίνωσε ότι το πέρασμα θα ανοίξει εκ νέου και στις δύο κατευθύνσεις για τους κατοίκους της Γάζας, αποκλειστικά για πεζούς. Η λειτουργία του θα γίνεται σε συνεργασία με την Αίγυπτο και την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Σύμφωνα με την COGAT, «σήμερα, μια [αρχική] πιλοτική φάση είναι σε εξέλιξη για να δοκιμάσει και να αξιολογήσει τη λειτουργία του περάσματος. Η μετακίνηση των κατοίκων και στις δύο κατευθύνσεις, της εισόδου και της εξόδου από τη Γάζα, αναμένεται να ξεκινήσει αύριο».
Παλαιστίνιος αξιωματούχος και ευρωπαϊκή πηγή επιβεβαίωσαν τις σχετικές λεπτομέρειες, ενώ το αιγυπτιακό υπουργείο Εξωτερικών δεν προέβη άμεσα σε σχόλια.
Αυστηροί έλεγχοι και περιορισμένη διέλευση
Το Ισραήλ έχει διευκρινίσει ότι το πέρασμα θα λειτουργεί με αυστηρούς ελέγχους ασφαλείας και μόνο για Παλαιστίνιους που επιθυμούν να αποχωρήσουν από τη Γάζα ή να επιστρέψουν, εφόσον είχαν φύγει κατά τους πρώτους μήνες του πολέμου.
Μεταξύ των ατόμων που αναμένεται να αποχωρήσουν, περιλαμβάνονται κυρίως ασθενείς και τραυματίες που χρειάζονται ιατρική περίθαλψη στο εξωτερικό. Το παλαιστινιακό υπουργείο Υγείας εκτιμά ότι περίπου 20.000 ασθενείς αναμένουν να φύγουν από τη Γάζα.
Ισραηλινός αξιωματούχος στον τομέα της άμυνας ανέφερε ότι το σημείο διέλευσης μπορεί να εξυπηρετήσει περίπου 150-200 άτομα συνολικά και στις δύο κατευθύνσεις. Οι αναχωρούντες θα υπερβαίνουν τους επιστρέφοντες, καθώς ασθενείς συνοδεύονται συχνά από μέλη της οικογένειάς τους.
Δύο Αιγύπτιοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι τουλάχιστον 50 Παλαιστίνιοι ασθενείς θα διασχίσουν σήμερα τη Ράφα με προορισμό την Αίγυπτο για θεραπεία. Τις πρώτες ημέρες, περίπου 200 άτομα, ασθενείς και συγγενείς τους, θα περνούν καθημερινά προς την Αίγυπτο, ενώ 50 άτομα θα επιστρέφουν στη Γάζα κάθε μέρα.
Κατάλογοι με τα ονόματα των κατοίκων που θα διέλθουν έχουν υποβληθεί από την Αίγυπτο και εγκριθεί από το Ισραήλ, σύμφωνα με σχετικό αξιωματούχο.
Σύνδεση με το σχέδιο για τη Γάζα
Η επαναλειτουργία του συνοριακού περάσματος αποτελεί βασικό προαπαιτούμενο της πρώτης φάσης του σχεδίου του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς.
Ωστόσο, η κατάπαυση του πυρός που τέθηκε σε ισχύ τον Οκτώβριο, μετά από δύο χρόνια συγκρούσεων, έχει διαταραχθεί επανειλημμένα από νέες εστίες έντασης.
Τοπικές υγειονομικές αρχές αναφέρουν ότι οι ισραηλινές επιθέσεις στη Γάζα έχουν προκαλέσει τουλάχιστον 500 νεκρούς Παλαιστίνιους από την έναρξη της εκεχειρίας. Από την πλευρά τους, Παλαιστίνιοι μαχητές έχουν σκοτώσει τέσσερις Ισραηλινούς στρατιώτες, σύμφωνα με τις ισραηλινές αρχές.
Το Σάββατο, το Ισραήλ εξαπέλυσε μερικές από τις πιο σφοδρές αεροπορικές επιδρομές μετά την εκεχειρία, σκοτώνοντας τουλάχιστον 30 άτομα, ως απάντηση στην παραβίαση της εκεχειρίας από τη Χαμάς την Παρασκευή, όταν μαχητές εμφανίστηκαν από σήραγγα στη Ράφα, σύμφωνα με τον ισραηλινό στρατό.
Οι επόμενες φάσεις του σχεδίου για τη Γάζα προβλέπουν μεταβίβαση της διακυβέρνησης σε Παλαιστίνιους τεχνοκράτες, παράδοση των όπλων της Χαμάς και αποχώρηση των ισραηλινών στρατευμάτων. Παράλληλα, διεθνής δύναμη θα διατηρεί την ειρήνη και ο θύλακας θα ανοικοδομηθεί.
Η Χαμάς μέχρι στιγμής απορρίπτει τον αφοπλισμό, ενώ το Ισραήλ έχει δηλώσει πως, αν η οργάνωση δεν αφοπλιστεί ειρηνικά, θα αναγκαστεί να το πράξει δια της βίας.