Η συριακή κυβέρνηση ανέλαβε σήμερα τον έλεγχο μιας φυλακής στη βόρεια Συρία, μετά την αποχώρηση των κουρδικών δυνάμεων από τις εγκαταστάσεις. Όπως δήλωσε υψηλόβαθμος αξιωματούχος, αυτό αποτελεί θετικό σημάδι για τη διατήρηση της εκεχειρίας μεταξύ των δύο πλευρών.
Τα κυβερνητικά στρατεύματα έχουν καταλάβει εκτεταμένες περιοχές στη βόρεια και ανατολική Συρία τις τελευταίες δύο εβδομάδες. Οι περιοχές αυτές βρίσκονταν υπό τον έλεγχο των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (ΣΔΔ), όπου κυριαρχούν οι Κούρδοι, σηματοδοτώντας μια σημαντική αλλαγή που ενισχύει την εξουσία του προέδρου Άχμεντ αλ Σάρα.
Οι κυβερνητικές δυνάμεις έχουν περικυκλώσει τις τελευταίες πόλεις υπό κουρδικό έλεγχο στα βορειοανατολικά, μετά την αιφνιδιαστική ανακοίνωση εκεχειρίας από τον Σάρα. Παράλληλα, δόθηκε προθεσμία στις ΣΔΔ έως το βράδυ του Σαββάτου να υποβάλουν σχέδιο για την ένταξή τους στον συριακό στρατό.
Η συγκεκριμένη προθεσμία αποσκοπεί στην υλοποίηση συμφωνίας που επιτεύχθηκε στις 18 Ιανουαρίου. Σύμφωνα με αυτή, οι ημιαυτόνομοι θεσμοί των Κούρδων στη βορειοανατολική Συρία θα ενταχθούν στο κεντρικό κράτος, εξέλιξη στην οποία οι ΣΔΔ είχαν αντισταθεί τον τελευταίο χρόνο.
Η συμφωνία προβλέπει επίσης την ανάληψη ελέγχου από την κυβέρνηση σε φυλακές και στρατόπεδα που διοικούσαν οι ΣΔΔ, όπου κρατούνται μαχητές και πολίτες συνδεδεμένοι με το Ισλαμικό Κράτος, οργάνωση που πολεμούσαν επί σειρά ετών με αμερικανική υποστήριξη.
Εξελίξεις σε φυλακές και καταυλισμούς
Αυτή την εβδομάδα, μία φυλακή και ένας καταυλισμός πέρασαν στον έλεγχο της κυβέρνησης, μετά τη χαοτική αποχώρηση των ΣΔΔ. Κατά τη διαδικασία, ορισμένοι κρατούμενοι που σχετίζονται με το Ισλαμικό Κράτος δραπέτευσαν προσωρινά. Για την αποφυγή κενού ασφαλείας, η κυβέρνηση διαπραγματεύτηκε την αποχώρηση των Κούρδων μαχητών από τη φυλακή αλ Ακτάν, στη βόρεια επαρχία Ράκα.
Υψηλόβαθμος αξιωματούχος της συριακής κυβέρνησης δήλωσε στο Reuters ότι οι διαπραγματεύσεις για τη φυλακή αλ Ακτάν ενισχύουν τις ελπίδες για πολιτική λύση πριν από τη λήξη της προθεσμίας του Σαββάτου.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο, η κυβέρνηση δεν έχει λάβει ακόμη απάντηση από τις ΣΔΔ σχετικά με το σχέδιο ενσωμάτωσής τους ή τον υποψήφιό τους για τη θέση του αναπληρωτή υπουργού Άμυνας, θέση για την οποία ο Σάρα έχει ζητήσει ορισμό από τις ΣΔΔ.
Στρατιωτικές προετοιμασίες και διεθνείς παρεμβάσεις
Πηγές των ΣΔΔ ανέφεραν ότι η προθεσμία για την απάντησή τους πλησιάζει, ενώ κυβερνητικός αξιωματούχος διευκρίνισε ότι δεν συζητείται παράταση της.
Παρά τις ελπίδες για διαπραγματευτική λύση, και οι δύο πλευρές ενισχύουν τις στρατιωτικές τους προετοιμασίες. Σύροι αξιωματούχοι δηλώνουν ότι προετοιμάζουν δυνάμεις για ενδεχόμενη μάχη, ενώ αυτόπτες μάρτυρες παρατήρησαν μετακινήσεις στρατιωτικών οχημάτων και μαχητών κοντά στην πόλη Χασάκα, όπου ενισχύονται και οι κουρδικές θέσεις.
Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Γαλλία, βασικοί μεσολαβητές στις συνομιλίες, κάλεσαν τον Σάρα να μην προχωρήσει σε αποστολή στρατευμάτων στις υπόλοιπες κουρδικές περιοχές.
Ο εκπρόσωπος του γαλλικού υπουργείου Εξωτερικών, Πασκάλ Κονφαβρέ, δήλωσε: "Καλούμε τις συριακές αρχές να αναλάβουν πλήρως την ευθύνη τους για την προστασία όλων των αμάχων, συμπεριλαμβανομένων των Κούρδων αμάχων".
Οι ΗΠΑ, που μέχρι πρόσφατα στήριζαν τις ΣΔΔ, πλέον θεωρούν τον Σάρα κύριο εταίρο στη Συρία και συνδράμουν στη μεταφορά κρατουμένων μαχητών του Ισλαμικού Κράτους από τη Συρία στο Ιράκ.
Ανθρωπιστικές εξελίξεις και προκλήσεις
Οι ΣΔΔ αποχώρησαν την Τρίτη από τον καταυλισμό αλ Χολ, όπου μαζί με τον καταυλισμό Ροτζ φιλοξενούνται 28.000 άμαχοι, κυρίως γυναίκες και παιδιά που διέφυγαν από τα προπύργια του Ισλαμικού Κράτους. Μεταξύ αυτών βρίσκονται Σύροι, Ιρακινοί και 8.500 πολίτες άλλων χωρών.
Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) απέκτησε πρόσβαση στον καταυλισμό αλ Χολ μαζί με συριακούς αξιωματούχους, σύμφωνα με τον αναπληρωτή εκπρόσωπο του ΟΗΕ, Φαρχάν Χακ. "Έχουν επίσης αρχίσει να παραδίδονται οι απαραίτητες προμήθειες... Υπηρεσίες μεταφοράς νερού με φορτηγά που διοργάνωσε η UNICEF, παρέδωσαν το νερό χθες, βοηθώντας στη μερική αποκατάσταση της πρόσβασης σε βασικές υπηρεσίες για τον πληθυσμό του καταυλισμού", δήλωσε ο Χακ.
Η ταχεία απώλεια εδαφών από τις ΣΔΔ αποτελεί τη μεγαλύτερη γεωπολιτική μεταβολή στη Συρία από την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ από τις δυνάμεις του Σάρα στα τέλη του 2024.
Παρά τη δέσμευση του Σάρα να κυβερνήσει για όλους τους Σύρους, οι μειονότητες – Κούρδοι, Δρούζοι και Αλαουίτες – εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν με δυσπιστία τη νέα κυβέρνηση.
Σε μια προσπάθεια ενίσχυσης των σχέσεων, ο Σάρα εξέδωσε στις 16 Ιανουαρίου διάταγμα που αναγνωρίζει τα κουρδικά ως εθνική γλώσσα, μαζί με τα αραβικά.