Οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (ΣΔΔ), η βασική ένοπλη οργάνωση στην αυτόνομη κουρδική περιοχή της Συρίας, αποτέλεσαν τον κύριο εταίρο των ΗΠΑ στην καταπολέμηση των τζιχαντιστών. Η Δαμασκός έχει ζητήσει τη διάλυσή τους, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες, μέσω του απεσταλμένου τους Τομ Μπάρακ, εκτίμησαν πως η αρχική αποστολή των ΣΔΔ έχει ολοκληρωθεί, λόγω της ενίσχυσης ενός ισχυρού κεντρικού κράτους στη Συρία.
Στο απόγειό τους, οι ΣΔΔ και οι δυνάμεις ασφαλείας Asayish αριθμούσαν έως 100.000 μαχητές και έλεγχαν σημαντικές περιοχές στη βόρεια και βορειοανατολική Συρία, πλούσιες σε πετρέλαιο. Ωστόσο, ο αριθμός αυτός έχει μειωθεί, καθώς πολλοί Άραβες μαχητές προσχώρησαν στη συριακή κυβέρνηση, ειδικά μετά την ανάκτηση των πόλεων Ράκα και Ντέιρ Εζόρ από τον συριακό στρατό.
Σύμφωνα με τον ερευνητή Φαμπρίς Μπαλάνς, οι ΣΔΔ υπολογίζονται πλέον σε περίπου 50.000 μέλη. Έχουν αναδιπλωθεί στο κέντρο της αυτόνομης κουρδικής περιοχής στα βορειοανατολικά, όπου ο στρατός του προέδρου έχει ενισχύσει την παρουσία του.
Οι ΣΔΔ δημιουργήθηκαν το 2015 με αμερικανική πρωτοβουλία, μετά τις επιτυχίες των Κούρδων μαχητών στο Κομπάνι απέναντι στο Ισλαμικό Κράτος. Ο σκληρός πυρήνας τους αποτελείται από τις Μονάδες Προστασίας του Λαού (YPG), που περιλαμβάνουν και τις Γυναικείες Μονάδες Προστασίας (YPJ) και αριθμούν περίπου 30.000 μαχητές.
Παρά τις διαψεύσεις, αναλυτές σημειώνουν ότι το Εργατικό Κόμμα του Κουρδιστάν (PKK) ασκεί ουσιαστικό έλεγχο στις YPG. Οι μονάδες αυτές διακρίνονται για τη σιδηρά πειθαρχία τους, εμπνευσμένη από το PKK, ενώ αρκετά ηγετικά στελέχη, όπως ο Μαζλούμ Άμπντι, έχουν πολεμήσει στο παρελθόν με το PKK.
Επιρροή του PKK και διεθνείς ισορροπίες
Με βάση τη συμφωνία που ανακοίνωσε η Δαμασκός, οι Κούρδοι μαχητές θα πρέπει να ενσωματωθούν στις κρατικές δομές και να αποχωρήσουν από τη χώρα τα μέλη του PKK χωρίς συριακή υπηκοότητα. Σύμφωνα με τον αναλυτή Ναράρ Χαουάς, οι μη Σύροι μαχητές που συνδέονται με το PKK ανέρχονται σε εκατοντάδες ή και μερικές χιλιάδες, κυρίως Κούρδοι από την Τουρκία, αλλά και από το Ιράν και το Ιράκ.
Παρά τον περιορισμένο αριθμό τους, διατηρούν σημαντική επιρροή στη στρατιωτική και πολιτική διοίκηση των ΣΔΔ, γεγονός που καθιστά την απομάκρυνσή τους βασικό αίτημα της συριακής κυβέρνησης. Το PKK είχε ανακοινώσει τη διάλυσή του και την κατάθεση των όπλων του, διατηρώντας ωστόσο βάση στο βόρειο Ιράκ.
Οι ΗΠΑ υπήρξαν βασικός προμηθευτής όπλων και χρηματοδότησης για τις ΣΔΔ, περιορίζοντας όμως τα βαρέα όπλα για να κατευνάσουν τις ανησυχίες της Τουρκίας. Η Τουρκία, με σύνορα άνω των 900 χλμ. με τη Συρία, έχει πραγματοποιήσει από το 2016 έως το 2019 εκτεταμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά των ΣΔΔ.