Σε κατάσταση πολιορκίας τέθηκε η Γουατεμάλα, όπως ανακοίνωσε ο πρόεδρος Μπερνάρντο Αρέβαλο την Κυριακή, με στόχο την ενίσχυση των εξουσιών των αρχών στην αντιμετώπιση της αυξανόμενης εγκληματικότητας. Η απόφαση αυτή ελήφθη μετά από σειρά βίαιων επιθέσεων, κατά τις οποίες τουλάχιστον οκτώ αστυνομικοί δολοφονήθηκαν, δεκάδες άνθρωποι κρατήθηκαν όμηροι και τρεις φυλακές πέρασαν προσωρινά στον έλεγχο εγκληματικών οργανώσεων.
Σύμφωνα με τις αρχές, οι πρόσφατες εξεγέρσεις και ομηρίες σε σωφρονιστικά καταστήματα εκτιμάται ότι αποτελούν αντίποινα για τη μεταγωγή ηγετικών στελεχών συμμοριών σε φυλακή υψίστης ασφαλείας, καθώς και για την άρνηση της κυβέρνησης να ανακαλέσει το μέτρο.
Ο πρόεδρος της χώρας δήλωσε σε έκτακτο διάγγελμα: «Αποφάσισα να κηρύξω κατάσταση πολιορκίας καθ’ άπασα την εθνική επικράτεια για 30 ημέρες από σήμερα», επισημαίνοντας πως στόχος είναι η προστασία και η ασφάλεια των πολιτών.
Η κατάσταση έκτακτης ανάγκης προβλέπει την αναστολή συνταγματικά κατοχυρωμένων δικαιωμάτων, με έμφαση στη συνάθροιση και τις διαδηλώσεις, ενώ επιτρέπει συλλήψεις και ανακρίσεις χωρίς δικαστικές εντολές. Το μέτρο απαιτεί την έγκριση του κοινοβουλίου, όπου η αντιπολίτευση διατηρεί την πλειοψηφία.
Ο κ. Αρέβαλο ενημέρωσε επίσης ότι η αστυνομία ανέκτησε τον πλήρη έλεγχο στις τρεις φυλακές όπου είχαν σημειωθεί τα επεισόδια, με συνολικά 46 ομήρους να απελευθερώνονται.
Όπως ανέφερε, «αποκαταστάθηκε ο πλήρης έλεγχος του κράτους στις τρεις φυλακές όπου είχαν στασιάσει εγκληματίες», προσθέτοντας ότι οι κακοποιοί πλέον «γονατίζουν μπροστά στο ισχυρό κράτος, που τηρεί και επιβάλλει την τήρηση του νόμου».
Οι εγκληματικές οργανώσεις Barrio 18 και Mara Salvatrucha, που έχουν χαρακτηριστεί «τρομοκρατικές» τόσο από τη Γουατεμάλα όσο και από τις ΗΠΑ, συγκρούονται για τον έλεγχο εδαφών, ασκώντας εκβιασμούς σε εμπόρους, μεταφορείς και απλούς πολίτες. Η άρνηση πληρωμής συχνά οδηγεί ακόμη και σε δολοφονίες, ενώ στις συμμορίες αποδίδονται εκτεταμένες εγκληματικές δραστηριότητες, όπως φόνοι, εκβιάσεις και διακίνηση ναρκωτικών.
Από το πρωί του Σαββάτου, μέλη των δύο συμμοριών κρατούσαν ομήρους 45 φρουρούς και έναν ψυχίατρο σε τρεις φυλακές, απαιτώντας τη μεταγωγή των αρχηγών τους σε κέντρα κράτησης με ηπιότερες συνθήκες. Η κυβέρνηση απέρριψε το αίτημα, επιμένοντας στη διατήρηση της αυστηρότητας στον σωφρονιστικό τομέα.