Η νομιμότητα ενός μεγάλου μέρους των δασμών που επέβαλε ο Ντόναλντ Τραμπ εξετάζεται από σήμερα στο Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, με το διακύβευμα να αφορά την έκταση των εξουσιών του Αμερικανού προέδρου.
Η εκτελεστική εξουσία καλεί τους εννέα δικαστές – έξι συντηρητικούς και τρεις προοδευτικούς – να διατηρήσουν τους δασμούς στα εισαγόμενα προϊόντα. Το βασικό επιχείρημα είναι ότι οι δασμοί αποφέρουν σημαντικά έσοδα και έχουν συμβάλει στην επίτευξη επενδυτικών δεσμεύσεων και ευνοϊκότερων όρων για τις αμερικανικές εξαγωγές.
Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου ενδέχεται να ανακοινωθεί σε αρκετούς μήνες, χωρίς να αποκλείεται και ταχύτερη ετυμηγορία. Η κυβέρνηση έχει δώσει ιδιαίτερη βαρύτητα στη διαδικασία, με την παρουσία του υπουργού Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ και του εκπροσώπου του Λευκού Οίκου για το εμπόριο, Τζέιμισον Γκριρ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, σε ανάρτησή του στην Truth Social, χαρακτήρισε τη διατήρηση των δασμών ως «ζήτημα ζωής ή θανάτου για τη χώρα μας», τονίζοντας πως χωρίς αυτούς, οι ΗΠΑ θα μείνουν «ουσιαστικά χωρίς άμυνα απέναντι στις άλλες χώρες που επωφελούνται από εμάς εδώ και χρόνια».
Μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο τον Ιανουάριο, ο Ρεπουμπλικάνος πρόεδρος ανέδειξε τους δασμούς σε βασικό εργαλείο της οικονομικής και διπλωματικής πολιτικής του. Υποστηρίζει ότι έτσι θα επιτευχθεί επαναβιομηχάνιση, μείωση του εμπορικού ελλείμματος και αντιμετώπιση της κρίσης της φεντανύλης, επιβάλλοντας δασμούς σε χώρες όπως το Μεξικό, ο Καναδάς και η Κίνα.
Ο πρόεδρος επικαλέστηκε τον νόμο IEEPA του 1977 (International Emergency Economic Powers Act), υποστηρίζοντας ότι το χρόνιο εμπορικό έλλειμμα συνιστά «επείγουσα κατάσταση». Με βάση αυτό, θεωρεί ότι έχει την εξουσία να αυξάνει ή να μειώνει δασμούς κατά βούληση.
Εταιρείες που επηρεάζονται από τους δασμούς και ορισμένες πολιτείες – κυρίως υπό δημοκρατικό έλεγχο – προσέφυγαν στη δικαιοσύνη. Υποστηρίζουν ότι ο πρόεδρος δεν μπορεί να παρακάμπτει το Κογκρέσο για να επιβάλει δασμούς που επηρεάζουν επιχειρήσεις και καταναλωτές. Πολλά ομοσπονδιακά δικαστήρια έχουν κρίνει παράνομους τους συγκεκριμένους δασμούς, οι οποίοι διαφέρουν από εκείνους που αφορούν συγκεκριμένους τομείς, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία ή ο χάλυβας.
Παρά ταύτα, οι δασμοί εξακολουθούν να ισχύουν έως ότου αποφανθεί το Ανώτατο Δικαστήριο.
Ο νομικός σύμβουλος της κυβέρνησης, Τζον Σάουερ, υποστήριξε στην αγόρευσή του ότι «με τους δασμούς, είμαστε μια πλούσια χώρα, χωρίς τους δασμούς, είμαστε φτωχοί».
Από την άλλη πλευρά, οι δικηγόροι των εταιρειών που πλήττονται αντέτειναν ότι «η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ο πρόεδρος μπορεί να επιβάλει δασμούς στους Αμερικανούς όποτε θέλει, στο ποσοστό που θέλει, για όποια χώρα και προϊόντα θέλει και για όσο χρονικό διάστημα θέλει, απλώς και μόνο δηλώνοντας ότι τα χρόνια εμπορικά ελλείμματα συνιστούν επείγουσα κατάσταση». Υπογράμμισαν επίσης τις συχνές αλλαγές στάσης του Τραμπ στη δασμολογική πολιτική.
Οι δώδεκα πολιτείες που προσέφυγαν στο Ανώτατο Δικαστήριο τονίζουν ότι «επαφίεται στο Κογκρέσο και όχι στον πρόεδρο, να αποφασίζει αν και κατά πόσο θα φορολογηθούν οι Αμερικανοί που εισάγουν προϊόντα», καλώντας το Δικαστήριο να αποτρέψει την ανάληψη αυτής της εξουσίας από τον πρόεδρο.
Επιπλέον, επισημαίνουν ότι «οι δασμοί στις τομάτες δεν επιλύουν την κρίση της φεντανύλης».
Το Ανώτατο Δικαστήριο αναμένεται να εξετάσει και άλλα ζητήματα που σχετίζονται με το εύρος των προεδρικών εξουσιών, όπως η δυνατότητα απόλυσης αξιωματούχων ανεξάρτητων οργανισμών και ειδικότερα της ομοσπονδιακής τράπεζας (Fed).
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
