Η τουρκική οικονομία κατέγραψε ανάπτυξη 2% στο πρώτο τρίμηνο του 2025 σε ετήσια βάση, σύμφωνα με στοιχεία του Τουρκικού Στατιστικού Ινστιτούτου (TUIK).
Παρόλο που η επίδοση ήταν ελαφρώς χαμηλότερη από τις προβλέψεις (2,3%), θεωρείται σημαντική επιτυχία υπό το βάρος της αυστηρής νομισματικής πολιτικής και των πολιτικών εντάσεων που προκλήθηκαν από τη σύλληψη του δημάρχου Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου.
Η κυβέρνηση συνεχίζει να στοχεύει ανάπτυξη κοντά στο 3% για το σύνολο του 2025. Την προηγούμενη χρονιά (2024), η οικονομία είχε αναπτυχθεί 3,2%, υπερβαίνοντας τις αρχικές εκτιμήσεις, χάρη στη σταθεροποίηση της κατανάλωσης και την ενίσχυση των εξαγωγών.
«Η πορεία αποπληθωρισμού συνεχίζεται, ενώ η οικονομία κινείται με μέτριο ρυθμό και ισορροπία μεταξύ κατανάλωσης και επενδύσεων», δήλωσε ο Υπουργός Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ.
Ο πληθωρισμός, που είχε φτάσει το 75% τον Μάιο του 2024, μειώθηκε στο 33,5% τον Ιούλιο του 2025, η χαμηλότερη τιμή από τις αρχές του 2023.
Η τουρκική κεντρική τράπεζα (CBRT) έχει διακηρύξει στόχο για 24% έως το τέλος του 2025, και ορισμένοι αναλυτές προβλέπουν τελικό ποσοστό πλησίον του 28%-30%.
Στηρίζοντας αυτή την προσπάθεια, η CBRT προχώρησε στις 2 Αυγούστου σε νέα μείωση επιτοκίων, κατά 300 μονάδες βάσης, φτάνοντας το βασικό επιτόκιο στο 43%.
Η απόφαση αιφνιδίασε την αγορά, η οποία ανέμενε πιο ήπια μείωση. «Η απόφαση ήταν περιστέρι στην πράξη, αλλά το συνοδευτικό σχόλιο της Τράπεζας παρέμεινε “γερακίσιο”», εξηγεί ο Nicholas Farr της Capital Economics.
Παράλληλα, η CBRT διαβεβαίωσε ότι θα διατηρήσει τη νομισματική αυστηρότητα όσο χρειαστεί ώστε να παγιωθεί η πτώση του πληθωρισμού. Το επιτόκιο δανεισμού μειώθηκε επίσης, από 49% σε 46%.
Η τουρκική λίρα, που είχε καταρρεύσει λόγω της πολιτικής κρίσης του Μαρτίου, με αποκορύφωμα τη σύλληψη Ιμάμογλου, άρχισε να σταθεροποιείται μετά τις αυξήσεις επιτοκίων που ακολούθησαν και την αυξημένη εμπιστοσύνη των αγορών στις νέες πολιτικές.
Η Moody’s αναβάθμισε την πιστοληπτική αξιολόγηση της Τουρκίας τον Ιούλιο, από B1 σε Ba3, επισημαίνοντας την επιτυχημένη μετάβαση σε πιο ορθόδοξες πολιτικές.
«Η πολιτική της κεντρικής τράπεζας μειώνει διατηρήσιμα τις πληθωριστικές πιέσεις, αποκαθιστά την εμπιστοσύνη στην τουρκική λίρα και περιορίζει τις ανισορροπίες», ανέφερε η Moody’s.
Η ιδιωτική κατανάλωση παραμένει ο βασικός μοχλός της ανάπτυξης. Το πρώτο τρίμηνο του 2025, η κατανάλωση και οι επενδύσεις συνέβαλαν θετικά στο ΑΕΠ, ενώ η καθαρή εξωτερική ζήτηση λειτούργησε ως τροχοπέδη, σύμφωνα με την Burumcekci Research.
Οι τομείς των κατασκευών (+7,3%), των επικοινωνιών (+6,1%) και των λοιπών υπηρεσιών (+4,7%) εμφάνισαν τις μεγαλύτερες αυξήσεις.
Αντίθετα, οι εξαγωγές υποχώρησαν προσωρινά λόγω παγκόσμιας αβεβαιότητας και των δασμολογικών πολιτικών του Προέδρου Τραμπ.
Παρά τις προκλήσεις, το εμπορικό έλλειμμα μειώθηκε κατά 12,1% τον Ιούλιο, με τις εξαγωγές να φτάνουν τα $25 δισ. και τις εισαγωγές τα $31,4 δισ.
Παρά τις θετικές μακροοικονομικές τάσεις, οι πολιτικές εξελίξεις συνεχίζουν να αποτελούν κίνδυνο. Η σύλληψη του Εκρέμ Ιμάμογλου, σημαντικότερου αντιπάλου του Ερντογάν, προκάλεσε σοβαρές αναταράξεις στις αγορές τον Μάρτιο και προσωρινή παύση των μειώσεων επιτοκίων.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι, παρά την πρόοδο, το πολιτικό ρίσκο μπορεί να υπονομεύσει τη νομισματική στρατηγική και την αξιοπιστία των θεσμών.
«Η CBRT είχε την ευκαιρία να ενισχύσει την αξιοπιστία της συγκρατώντας την περαιτέρω μείωση. Δεν το έκανε», σχολίασε ο Timothy Ash από την BlueBay.
Οι αναλυτές του Bloomberg Economics αναμένουν περαιτέρω μείωση επιτοκίων, στοχεύοντας ποσοστό 35% ως το τέλος του 2025.
Το μέλλον εξαρτάται από την επίτευξη των στόχων για πληθωρισμό, τη διατήρηση της συναλλαγματικής σταθερότητας και την αποφυγή πολιτικών κρίσεων.
Η κεντρική τράπεζα αναμένεται να παρουσιάσει νέα πρόβλεψη πληθωρισμού στις 14 Αυγούστου, στην τριμηνιαία της έκθεση. Το επόμενο ραντεβού νομισματικής πολιτικής είναι προγραμματισμένο για τον Σεπτέμβριο.
«Η νομισματική πολιτική θα συνεχίσει να υποστηρίζει τη διαδικασία αποπληθωρισμού μέσω μετριασμού της εσωτερικής ζήτησης, ενίσχυσης της λίρας και βελτίωσης των προσδοκιών για τον πληθωρισμό», ανέφερε η CBRT.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
