Η νέα ένταση γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ δεν επηρεάζει μόνο το πετρέλαιο και τις αγορές, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι επενδυτές «διαβάζουν» πλέον τις κεντρικές τράπεζες.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, αρχίζει να ξεχωρίζει όλο και πιο καθαρά μια βασική διαφοροποίηση.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα εμφανίζεται πιο «hawkish», δηλαδή πιο αυστηρή απέναντι στον πληθωρισμό, ενώ η Federal Reserve δείχνει πιο «dovish», δηλαδή πιο πρόθυμη να δώσει βάρος στην ανάπτυξη και την αγορά εργασίας.
Η συζήτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή αυξάνει τον κίνδυνο νέων πιέσεων στις τιμές της ενέργειας.
Η ΕΚΤ σε επιφυλακή για νέο ενεργειακό πληθωρισμό
Σύμφωνα με την Bank of America, το πραγματικό διακύβευμα για τις αγορές δεν είναι μόνο ο πόλεμος, αλλά κυρίως η διάρκειά του και το αν θα επηρεαστούν οι ενεργειακές ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ. Από εκεί διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, ενώ σημαντική είναι και η σύνδεση με το LNG.
Για την Ευρώπη, το βασικό ρίσκο δεν είναι τόσο η άμεση φυσική έλλειψη ενέργειας, όσο η επίδραση που μπορεί να έχει μια παρατεταμένη ένταση στις τιμές φυσικού αερίου και πετρελαίου.
Αυτό είναι και το σημείο στο οποίο η στάση της ΕΚΤ αποκτά μεγαλύτερο βάρος. Η Φρανκφούρτη εμφανίζεται πιο ευαίσθητη στο ενδεχόμενο ενός νέου ενεργειακού πληθωρισμού, ιδιαίτερα μετά την εμπειρία του 2022.
Η ING σημειώνει ότι η ΕΚΤ έχει κάνει μια σαφή στροφή προς πιο hawkish (πιο σκληρή) κατεύθυνση. Ο Carsten Brzeski αναφέρει ότι, παρότι δεν υπάρχει ακόμη άμεση ένδειξη για αύξηση επιτοκίων, η αλλαγή στον τόνο και στη γλώσσα της Τράπεζας δείχνει αυξημένη επιφυλακή.
Όπως επισημαίνει, η επαναφορά της φράσης «closely monitoring» («παρακολουθούμε στενά») δείχνει ότι η ΕΚΤ βρίσκεται σε αυξημένη επιφυλακή και παρακολουθεί πιο στενά τους κινδύνους για τον πληθωρισμό.
Στο ίδιο πνεύμα κινείται και η ίδια η Bank of America, η οποία εκτιμά ότι η ΕΚΤ εμφανίζεται πιο hawkish από άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες, επειδή δίνει μεγαλύτερη έμφαση στον πληθωρισμό και στις προσδοκίες για τον μελλοντικό πληθωρισμό.
Η ευρωπαϊκή εμπειρία από την ενεργειακή κρίση που ακολούθησε τον πόλεμο στην Ουκρανία έχει αφήσει ισχυρό αποτύπωμα. Αυτό σημαίνει ότι η ΕΚΤ είναι πιο προσεκτική απέναντι στο ενδεχόμενο να χαλαρώσει πρόωρα τη στάση της.
Πιο προσεκτική η Fed απέναντι στις νέες πιέσεις
Αντίθετα, στις ΗΠΑ η εικόνα είναι διαφορετική. Η Bank of America εκτιμά ότι η Fed εμφανίζεται πιο dovish (πιο ήπια), σε σχέση με την ΕΚΤ, με την έννοια ότι δίνει μεγαλύτερο βάρος στην αγορά εργασίας και λιγότερο στον πληθωρισμό απ’ ό,τι η ευρωπαϊκή κεντρική τράπεζα.
Η αγορά, άλλωστε, συνεχίζει να ενσωματώνει το ενδεχόμενο μελλοντικών μειώσεων επιτοκίων, ακόμη κι αν η ενεργειακή ένταση περιπλέκει αυτή την εξίσωση.
Η αμερικανική οικονομία έχει και μια ακόμη διαφορά. Οι ΗΠΑ έχουν μικρότερη άμεση ενεργειακή έκθεση σε σχέση με την Ευρώπη και την Ασία, καθώς λειτουργούν ως καθαρός εξαγωγέας ενέργειας.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι μένουν ανεπηρέαστες. Η Bank of America υπογραμμίζει ότι η μεγαλύτερη αμερικανική ευαισθησία εντοπίζεται στις τιμές της βενζίνης, οι οποίες έχουν και άμεσο πολιτικό κόστος, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου η πίεση στο κόστος ζωής παραμένει ισχυρή.
Σε αυτή τη συγκυρία, η Fed καλείται να σταθμίσει διαφορετικές πιέσεις. Από τη μία πλευρά, μια νέα άνοδος της ενέργειας μπορεί να αναζωπυρώσει πληθωριστικές ανησυχίες.
Από την άλλη, η αμερικανική κεντρική τράπεζα δεν δείχνει την ίδια προθυμία με την ΕΚΤ να απαντήσει άμεσα με ακόμη πιο σφιχτή γραμμή. Αυτός είναι και ο βασικός λόγος που η αγορά βλέπει τη Fed ως πιο dovish σε σχέση με τη Φρανκφούρτη.
Επιτόκια, νομίσματα και μετοχές στο μικροσκόπιο των αγορών
Το πώς μεταφράζεται αυτή η διαφοροποίηση στις αγορές εξηγείται και από τη συζήτηση γύρω από τις έννοιες «hawkish» και «dovish».
Σύμφωνα με τη VT Markets, μια hawkish κεντρική τράπεζα δίνει προτεραιότητα στον έλεγχο του πληθωρισμού και είναι πιο πρόθυμη να διατηρήσει ή να αυξήσει τα επιτόκια, ακόμη και αν αυτό επιβαρύνει την ανάπτυξη.
Αντίθετα, μια dovish κεντρική τράπεζα είναι πιο διατεθειμένη να κρατήσει χαμηλότερα τα επιτόκια για να στηρίξει την οικονομική δραστηριότητα και την απασχόληση.
Η ίδια πηγή σημειώνει ότι η hawkish στάση συνδέεται συνήθως με ισχυρότερο νόμισμα και πιο πιεσμένο χρηματιστήριο, ενώ η dovish στάση συχνά στηρίζει τις μετοχές αλλά αποδυναμώνει το νόμισμα.
Αυτό εξηγεί γιατί η στάση της ΕΚΤ και της Fed αποκτά τόσο μεγάλη σημασία για το ευρώ, το δολάριο, τις αποδόσεις ομολόγων και συνολικά το επενδυτικό κλίμα.
Το συνάλλαγμα μετρά γεωπολιτική και επιτόκια
Στο συνάλλαγμα, η εικόνα παραμένει σύνθετη. Η Bank of America αναφέρει ότι το δολάριο ενισχύθηκε απέναντι στα περισσότερα νομίσματα, ενώ το ευρώ έδειξε μεγαλύτερη αδυναμία από αυτή που αρκετοί περίμεναν.
Η τράπεζα αποδίδει αυτή την κίνηση στο πώς είχαν τοποθετηθεί οι επενδυτές πριν από την κρίση, στην επίδραση της ενέργειας στους όρους εμπορίου, στο κλίμα κινδύνου στις αγορές και στις προσδοκίες για τη στάση των κεντρικών τραπεζών.
Με άλλα λόγια, η αγορά προσπαθεί να ζυγίσει όχι μόνο τον γεωπολιτικό κίνδυνο, αλλά και το ποια κεντρική τράπεζα θα αντιδράσει πιο επιθετικά ή πιο προσεκτικά.
Στο ίδιο θέμα παρεμβαίνει και η Societe Generale μέσω ανάλυσης του Kit Juckes στο FXStreet. Ο ίδιος σημειώνει ότι, σε περίπτωση αποκλιμάκωσης ή κατάπαυσης πυρός, «δύο πράγματα θα επανατιμολογηθούν γρήγορα: το πετρέλαιο θα υποχωρήσει και το δολάριο θα πέσει απότομα», καθώς θα αντιστραφούν οι ροές προς τα ασφαλή καταφύγια.
Πρόκειται για μια επισήμανση που δείχνει πόσο στενά συνδέονται πλέον η γεωπολιτική ένταση, η ενέργεια και οι προσδοκίες για τη νομισματική πολιτική.
Διαφορετική γραμμή από ΕΚΤ και Fed απέναντι στον πληθωρισμό
Η διαφοροποίηση ανάμεσα σε ΕΚΤ και Fed επιβεβαιώνεται και από έρευνα που φιλοξενείται από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για τη συμπεριφορά της Fed απέναντι στα δημοσιονομικά σοκ.
Οι αναλυτές της ΕΚΤ επισημαίνουν ότι όταν στη Fed υπερισχύουν πιο «ήπιες» φωνές, οι αυξήσεις επιτοκίων καθυστερούν και η οικονομία στηρίζεται περισσότερο.
Αντίθετα, όταν επικρατεί πιο «σκληρή» γραμμή, η νομισματική πολιτική γίνεται πιο αυστηρή πιο γρήγορα, με στόχο να περιοριστούν οι πληθωριστικές πιέσεις.
Όπως σημειώνουν οι ερευνητές, όταν στη Fed επικρατεί πιο ήπια στάση, οι αυξήσεις επιτοκίων καθυστερούν. Αντίθετα, όταν κυριαρχεί πιο σκληρή γραμμή, η νομισματική πολιτική γίνεται πιο αυστηρή πιο γρήγορα.
Το εύρημα αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στη σημερινή συγκυρία, καθώς οι αγορές προσπαθούν να εκτιμήσουν αν η Fed θα ανεχθεί περισσότερο πληθωριστικό θόρυβο λόγω ενέργειας, την ώρα που η ΕΚΤ εμφανίζεται λιγότερο διατεθειμένη να πάρει αυτό το ρίσκο.
Σε αυτό το περιβάλλον, το βασικό μήνυμα που διαμορφώνεται είναι σαφές. H ΕΚΤ εμφανίζεται πιο έτοιμη να κρατήσει σκληρή στάση απέναντι στον πληθωρισμό, ενώ η Fed δείχνει μεγαλύτερη ανοχή, παρακολουθώντας πιο στενά τις επιπτώσεις στην ανάπτυξη και την αγορά εργασίας.
Και όσο η κρίση γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ επηρεάζει τις τιμές της ενέργειας, τόσο μεγαλύτερη σημασία θα έχει για τις αγορές η διαφορετική στάση της ΕΚΤ και της Fed.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
